भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

क्रिकेट क्रीडा संघ

भारतीय क्रिकेट संघ कसोटी खेळणाऱ्या संघापैकी आहे. भारताचा पहिला अधिकृत कसोटी सामना जून २५, १९३२ रोजी सुरू झाला. भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (बोर्ड ऑफ कंट्रोल फॉर क्रिकेट इन इंडिया) ही भारतीय क्रिकेटची प्रशासकीय संघटना आहे. क्रिकेट भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय खेळ आहे.

१९३२ भारतीय क्रिकेट संघ
भारत
टोपणनाव मेन इन ब्ल्यू
असोसिएशन भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ
कर्मचारी
कर्णधार रोहित शर्मा
प्रशिक्षक राहुल द्रविड
इतिहास
कसोटी स्थिती प्राप्त १९३१
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद
आयसीसी स्थिती पूर्ण सदस्य (१९२६)
आयसीसी प्रदेश एसीसी
आयसीसी क्रमवारी चालू[३] सगळ्यात उत्तम
कसोटी२रा१ला (१ एप्रिल १९७३)
वनडे१ला१ला (जानेवारी २०१३)
टी२०आ१ला१ला[१][२] (२८ मार्च २०१४)
कसोटी
पहिली कसोटी वि इंग्लंडचा ध्वज इंग्लंड लॉर्ड्स, लंडन येथे; २५-२८ जून १९३२
शेवटची कसोटी वि इंग्लंडचा ध्वज इंग्लंड हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम, धर्मशाला; ७-९ मार्च २०२४
कसोटी खेळले जिंकले/हरले
एकूण[४]५७९१७८/१७८
(२२२ अनिर्णित, १ बरोबरीत)
चालू वर्षी[५]५/१
(० अनिर्णित)
जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप २ (२०१९-२०२१ मध्ये प्रथम)
सर्वोत्तम कामगिरी उपविजेते (२०१९-२१, २०२१-२३)
एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय
पहिली वनडे वि इंग्लंडचा ध्वज इंग्लंड हेडिंगले, लीड्स; १३ जुलै १९७४
शेवटची वनडे वि दक्षिण आफ्रिकाचा ध्वज दक्षिण आफ्रिका बोलंड पार्क, पर्ल येथे; २१ डिसेंबर २०२३
वनडे खेळले जिंकले/हरले
एकूण[६]१,०५५५५९/४४३
(९ बरोबरीत, ४४ निकाल नाही)
चालू वर्षी[७]०/०
(० बरोबरीत, ० निकाल नाही)
विश्व चषक १३ (१९७५ मध्ये प्रथम)
सर्वोत्तम कामगिरी चॅम्पियन्स (१९८३, २०११)
ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय
पहिली टी२०आ वि दक्षिण आफ्रिकाचा ध्वज दक्षिण आफ्रिका वांडरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग; १ डिसेंबर २००६
अलीकडील टी२०आ वि आयर्लंडचे प्रजासत्ताकचा ध्वज आयर्लंड नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, ईस्ट मेडो; ५ जून २०२४
टी२०आ खेळले जिंकले/हरले
एकूण[८]२२०१४१/६८
(५ बरोबरीत, ६ निकाल नाही)
चालू वर्षी[९]३/०
(१ बरोबरीत, ० निकाल नाही)
टी२० विश्वचषक ९ (२००७ मध्ये प्रथम)
सर्वोत्तम कामगिरी चॅम्पियन्स (२००७)

कसोटी किट

वनडे किट

टी२०आ किट

५ जून २०२४ पर्यंत

इतिहास

संपादन

१७२१ मध्ये भारतात पहिला क्रिकेट सामना खेळला गेल्याची नोंद आहे. ब्रिटिशांसोबत हा खेळ भारतात आला. १८४८ मध्ये मुंबईच्या पारसी लोकांनी स्थापलेला ओरिएंटल क्रिकेट क्लब हा भारतातील भारतीयांनी स्थापलेला पहिला क्लब आहे. एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस काही भारतीय इंग्लडमध्ये क्रिकेट खेळण्यास गेले. त्यांपैकी रणजीत सिंग व दुलिप सिंग हे लोकप्रिय खेळाडू होते. ह्या दोघांच्या नावाने भारताच्या दोन महत्त्वाच्या राष्ट्रीय स्पर्धा खेळविण्यात येतात. सन १९२६ मध्ये भारताला इंपिरियल क्रिकेट संघात सामिल करण्यात आले. १९३२ मध्ये भारताने पहिला कसोटी सामना इंग्लंड क्रिकेट विरुद्ध खेळला. ह्या सामन्यात भारताचे कर्णधार महान फलंदाज सी.के. नायडू होते. स्वातंत्र्यानंतर भारताने पहिला सामना ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट विरुद्ध १९४८ मध्ये खेळला. भारताने सर्वप्रथम कसोटी सामन्यात विजय १९५२ मध्ये इंग्लंड विरुद्ध मिळवला. १९५२ मध्येच भारताने सर्वप्रथम कसोटी मालिका जिंकली (पाकिस्तान विरुद्ध).भारताचा कर्णधार २०१६ मध्ये विराट कोहली झाला .

महत्त्वाच्या स्पर्धा

संपादन

भारतातील महत्त्वाच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा

आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील कामगिरी

संपादन
  • एदिसा = एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने
  • टी२०आं. = टी२० आंतरराष्ट्रीय सामने
  • क.आं.सा. = कसोटी आंतरराष्ट्रीय सामने
आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमधील भारताची कामगिरी
  सामने विजय पराभव अनिर्णित बरोबरी बेनिकाली पहिला सामना
कसोट्या[१०] ५६३ १६८ १७४ २२२ २५ जून १९३२
एदिसा[११] १०१६ ५३१ ४३४ - ४२ १३ जुलै १९७४
टी२०आं.[१२] १९४ १२३ ६१ १ डिसेंबर २००६

आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधील कामगिरी

संपादन
क्रिकेट विश्वचषक
वर्ष फेरी स्थान सामने विजय पराभव बरोबऱ्या बेनिकाली
  १९७५ पहिली फेरी 6/8 3 1 2 0 0
  १९७९ पहिली फेरी 7/8 3 0 3 0 0
  १९८३ विजेता 1/8 8 6 2 0 0
   १९८७ तिसरे 3/8 7 5 2 0 0
    १९९२ पहिली फेरी 7/9 8 2 5 0 1
    १९९६ तिसरे 3/12 7 4 3 0 0
      १९९९ दुसरी फेरी (सुपर सिक्स) 6/12 8 4 4 0 0
    २००३ उपविजेता 2/14 11 9 2 0 0
  २००७ पहिली फेरी 10/16 3 1 2 0 0
    २०११ विजेता 1/14 9 7 1 1 0
   २०१५ उपांत्य फेरी
   २०१९ उपांत्य फेरी ३/१० १०
  २०२३ - - - - - - -
    २०२७ - - - - - -
   २०३१ - - - - - - -
एकूण १२/१२ २ अजिंक्यपदे ६७ ३९ २६
चॅम्पियन्स ट्रॉफी
वर्ष फेरी स्थान सामने विजय पराभव बरोबऱ्या बेनिकाली
  १९९८ उपांत्य फेरी - - - - - -
  २००० उपविजेता - - - - - -
  २००२ विजेता - - - - - -
  २००४ साखळी फेरी - - - - - -
  २००६ साखळी फेरी - - - - - -
  २००९ साखळी फेरी - - - - - -
   २०१३ विजेता - - - - - -
   २०१७ उपविजेता - - - - - -
एकूण ०७/०७ २ अजिंक्यपदे - - - - -

|}

आय.सी.सी. वर्ल्ड ट्वेंटी२०
वर्ष फेरी स्थान सामने विजय पराभव बरोबऱ्या बेनिकाली
  २००७ विजेता - - - - - -
  २००९ सुपर ८ - - - - - -
  २०१० सुपर ८ - - - - - -
  २०१२ सुपर ८ - - - - - -
  २०१४ उपविजेता - - - - - -
  २०१६ उपांत्य फेरी - - - - - -
   २०२१ सुपर १२ - - - - - -
  २०२२ ? - - - - - -
   २०२४ ? - - - - - -
   २०२६ ? - - - - - -
   २०२८ ? - - - - - -
    २०३० ? - - - - - -
आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा
वर्ष फेरी स्थान सामने विजय पराभव बरोबऱ्या बेनिकाली
स्थान बदलते<bɾ>(अंतिम सामना: )<bɾ>२०१९-२१ ? - - - - - -
आयसीसी विश्वचषक सुपर लीग
वर्ष फेरी स्थान सामने विजय पराभव बरोबऱ्या बेनिकाली
२०२०-२२ ? - - - - - -
आशिया चषक
वर्ष फेरी स्थान सामने विजय पराभव बरोबऱ्या बेनिकाली
  १९८४ विजेता १/३ 0 0 0
  १९८६ सहभाग नाही - - - - - -
  १९८८ विजेता १/४ - -
  १९९०-९१ विजेता १/३ 0 0
  १९९५ विजेता १/४ 0 0
  १९९७ उपविजेता २/४ 0
  २००० साखळी फेरी ३/४ 0 0
  २००४ उपविजेता २/६ ? ? ? ? ?
  २००८ उपविजेता २/६ ? ? ? ? ?
  २०१० विजेता १/४ ? ? ? ? ?
  २०१२ साखळी फेरी ३/४ 0 0
  २०१४ साखळी फेरी ३/५ 0 0
  २०१६ विजेता १/५ 0 0 0
  २०१८ विजेता १/६ 0 0
  २०२० - - - - - -

कसोटी मैदान

संपादन
मैदान शहर कसोटी सामने
इडन गार्डन्स कोलकाता ३४
फिरोज शहा कोटला दिल्ली २८
एम‌.ए. चिदंबरम‌ मैदान चेन्नई २९
वानखेडे स्टेडियम मुंबई २१
ग्रीन पार्क (सद्य नाव: मोदी मैदान) कानपुर १९
ब्रेबॉर्न स्टेडियम मुंबई १७
एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम बंगळूर १६
नेहरू मैदान, चेन्नई चेन्नई
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन ग्राउंड नागपूर
सरदार पटेल स्टेडियम,मोटेरा स्टेडियम अमदावाद
पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम मोहाली
बारबती स्टेडियम कटक
लाल बहादुर शास्त्री स्टेडियम हैदराबाद
बॉम्बे जिमखाना मुंबई
गांधी स्टेडियम जलंधर
के डी सिंग बाबु स्टेडियम लखनौ
सवाई मानसिंह स्टेडियम जयपुर
सेक्टर १६ स्टेडियम चंदिगड
विद्यापीठ स्टेडियम लखनौ
महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम चिंचवड

विक्रम

संपादन

सचिन तेंडुलकरच्या नावावर सर्वात जास्त विक्रम आहेत. सर्वात जास्त एकदिवसीय सामनेकसोटी सामने खेळण्याचा विक्रम त्याच्या नावावर आहे. ह्या शिवाय एकदिवसीय सामने व कसोटी सामन्यात सर्वात जास्त शतके ठोकण्याचा विक्रम सुद्धा त्याच्या नावावर आहे. कसोटी सामन्यातील सर्वोच्च धावसंख्येचा विक्रम विरेंद्र सेहवागच्या(३०९ धावा) नावावर आहे. विरेंद्र सेहवाग हा एकमेव भारतीय क्रिकेटपटु आहे ज्याने त्रिशतक झळकावले आहे. कसोटी सामन्यात संघाची सर्वात जास्त धाव संख्या ७०५ (वि. ऑस्ट्रेलिया) तर एकदिवसीय सामन्यातील सर्वोच्च धाव संख्या ४१३ ( वि.बर्म्युडा) आहे.

भारताच्या अनिल कुंबळे ने एकाच डावात १० विकेट (वि. पाकिस्तान)घेण्याचा विक्रम केलेला आहे, ह्या शिवाय ५०० कसोटी बळी घेणारा तो पहिलाच भारतीय गोलंदाज आहे.

हेसुद्धा पहा

संपादन
  1. भारतीय क्रिकेट संघनायक
  2. भारताच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची

संदर्भ

संपादन
  1. ^ "India topple Sri Lanka to become No. 1 team in ICC T20 rankings". न्यूज१८. 2 April 1974. Archived from the original on 9 January 2021. 7 January 2021 रोजी पाहिले.
  2. ^ "India ranked as No. 1 cricket team in ICC T20 rankings". जागरण जोश. 3 April 2014. Archived from the original on 9 January 2021. 7 January 2021 रोजी पाहिले.
  3. ^ "ICC Rankings". International Cricket Council.
  4. ^ "Test matches - Team records". ESPNcricinfo.
  5. ^ "Test matches - 2023 Team records". ESPNcricinfo.
  6. ^ "ODI matches - Team records". ESPNcricinfo.
  7. ^ "ODI matches - 2023 Team records". ESPNcricinfo.
  8. ^ "T20I matches - Team records". ESPNcricinfo.
  9. ^ "T20I matches - 2023 Team records". ESPNcricinfo.
  10. ^ "Test results summary". Cricinfo. 20 November 2012 रोजी पाहिले.
  11. ^ "ODI results summary". Cricinfo. 25 April 2012 रोजी पाहिले.
  12. ^ "T20I results summary". Cricinfo. 25 April 2012 रोजी पाहिले.

बाह्य दुवे

संपादन
  भारत च्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा

इराणी करंडक · चॅलेंजर करंडक · दुलीप करंडक · रणजी करंडक · रणजी करंडक एकदिवसीय स्पर्धा · देवधर करंडक