जागतिक वारसा स्थान हे, ज्याला सांस्कृतिक व भौगोलिक दृष्ट्या प्रतिष्ठा व महत्त्व आहे असे युनेस्कोने मान्यता दिलेले जगातील स्थान (वास्तू, ठिकाण, उद्यान, जंगल, सरोवर इत्यादी) असते. जगातील जागतिक वारसा स्थानांची यादी तयार करण्याची जबाबदारी जागतिक वारसा स्थान समितीवर आहे. एकदा जागतिक वारसा स्थान म्हणून घोषित केले गेल्यानंतर त्या स्थानाच्या देखभालीसाठी व संरक्षणासाठी युनेस्को कडून अनुदान दिले जाते.

देशानुसार जागतिक वारसा स्थाने.

जगातील वारसा स्थानेसंपादन करा

ऑगस्ट २०२२ मध्ये, जगभरातील १६७ देशांनी जागतिक वारसा अधिवेशनावर स्वाक्षरी केल्या असून त्यातील एकूण ११५४ जागतिक वारसा स्थाने अस्तित्वात आहे. त्यांपैकी २१८ नैसर्गिक स्थळे, ८९७ सांस्कृतिक स्थळे व ३९ मिश्र स्वरूपाची स्थळे आहेत. इटलीमध्ये सर्वाधिक (५८) तर भारतामध्ये ४० जागतिक वारसा स्थाने आहेत.[१]


१५ किंवा त्यापेक्षा जास्त वारसा स्थान असणारे देश
देश वारसा स्थानांची संख्या
इटली
५८
चीन
५६
जर्मनी
५१
स्पेन
४९
फ्रान्स
४९
भारत
४०
मेक्सिको
३५
युनायटेड किंग्डम
३३
रशिया
३०
इराण
२६
जपान
२५
अमेरिका
२४
ब्राझील
२३
ऑस्ट्रेलिया
२०
कॅनडा
२०
तुर्कस्तान
१९
ग्रीस
१८
पोलंड
१७
पोर्तुगाल
१७
चेक प्रजासत्ताक
१६
बेल्जियम
१५
दक्षिण कोरिया
१५
स्वीडन
१५

^१ इ.स. २०२२ पर्यंत

सारणीसंपादन करा

देश सांस्कृतिक स्थळे नैसर्गिक स्थळे मिश्र स्थळे एकूण स्थळे सामायिक भौगोलिक गट
  अफगाणिस्तान (यादी) आशिया
  आल्बेनिया (यादी) [note १] [note २] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  अल्जीरिया (यादी) अरब देश
  आंदोरा (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  अँगोला (यादी) आफ्रीका
  अँटिगा आणि बार्बुडा (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  आर्जेन्टिना (यादी) [note ३][note ४][note ५] ११ लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  आर्मेनिया (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  ऑस्ट्रेलिया (यादी) १२ २० आशिया
  ऑस्ट्रिया (यादी) ११[note ६] [note १] १२ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  अझरबैजान (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  बहरैन (यादी) अरब देश
  बांगलादेश (यादी) आशिया
  बार्बाडोस (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  बेलारूस (यादी) [note ७] [note ८] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  बेल्जियम (यादी) १४[note ९][note ४] [note १] १५ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  बेलीझ (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  बेनिन (यादी) [note १०] आफ्रिका
  बोलिव्हिया (यादी) [note ५] लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना (यादी) [note ११] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  बोत्स्वाना (यादी) आफ्रिका
  ब्राझील (यादी) १५[note ३] २३ लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  बल्गेरिया (यादी) [note १] १० युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  बर्किना फासो (यादी) [note १०] आफ्रिका
  कंबोडिया (यादी) आशिया
  कामेरून (यादी) [note १२] आफ्रिका
  कॅनडा (यादी) १०[note १३] २० युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  केप व्हर्दे (यादी) आफ्रिका
  मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक (यादी) [note १२] आफ्रिका
  चाड (यादी) आफ्रिका
  चिली (यादी) [note ५] लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  चीन (यादी) ३८[note १४] १४ ५६ आशिया
  कोलंबिया (यादी) [note ५] लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  काँगोचे प्रजासत्ताक (यादी) [note १२] आफ्रिका
  कोस्टा रिका (यादी) [note १५] लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  कोत द'ईवोआर (यादी) [note १६] आफ्रिका
  क्रोएशिया (यादी) [note ११] १० युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  क्युबा (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  सायप्रस (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  चेक प्रजासत्ताक (यादी) १६[note १७] १६ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक (यादी) आफ्रिका
  डेन्मार्क (यादी) १० युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  डॉमिनिका (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  डॉमिनिकन प्रजासत्ताक (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  इक्वेडोर (यादी) [note ५] लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  इजिप्त (यादी) अरब देश
  एल साल्व्हाडोर (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  इरिट्रिया (यादी) आफ्रिका
  एस्टोनिया (यादी) [note ७] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  इथियोपिया (यादी) आफ्रिका
  फिजी (यादी) आशिया
  फिनलंड (यादी) [note ७] [note १८] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  फ्रान्स (यादी) ४३[note ९][note ४][note १९][note २०] [note २१][note २२][note २३] [note २४] ४९ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  गॅबन (यादी) आफ्रिका
  गांबिया (यादी) [note २५] आफ्रिका
  जॉर्जिया (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका
  जर्मनी (यादी) ४८[note २६][note २७][note २८][note ४][note १९][note १७] [note २९][note १] ५१ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  घाना (यादी) आफ्रिका
  ग्रीस (यादी) १६ १८ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  ग्वातेमाला (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  गिनी (यादी) [note १६] आफ्रिका
  हैती (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  होन्डुरास (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  हंगेरी (यादी) [note ६] [note ३०] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  आइसलँड (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  भारत (यादी) ३२[note ४] ४० आशिया
  इंडोनेशिया (यादी) आशिया
  इराण (यादी) २४ २६ आशिया
  इराक (यादी) अरब देश
  आयर्लंड (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  इस्रायल (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  इटली (यादी) ५३[note ३१][note ३२][note १९] [note ३३] ५८ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  जपान (यादी) १९[note ४] २५ आशिया
जेरुसलेम (जॉर्डनने प्रस्तावित) (यादी) अरब देश[note ३४][२][३]
  जॉर्डन (यादी) अरब देश
  कझाकस्तान (यादी) [note १४] [note ३५] आशिया
  केनिया (यादी) आफ्रिका
  किरिबाटी (यादी) आशिया
  किर्गिझस्तान (यादी) [note १४] [note ३५] आशिया
  लाओस (यादी) आशिया
  लात्व्हिया (यादी) [note ७] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  लेबेनॉन (यादी) अरब देश
  लेसोथो (यादी) [note ३६] आफ्रिका
  लीबिया (यादी) अरब देश
  लिथुएनिया (यादी) [note ७][note ३७] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  लक्झेंबर्ग (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  मादागास्कर (यादी) आफ्रिका
  मलावी (यादी) आफ्रिका
  मलेशिया (यादी) आशिया
  माली (यादी) आफ्रिका
  माल्टा (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  मार्शल द्वीपसमूह (यादी) आशिया
  मॉरिटानिया (यादी) अरब देश
  मॉरिशस (यादी) आफ्रिका
  मेक्सिको (यादी) २७ ३५ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  मायक्रोनेशियाची संघीय राज्ये (यादी) आशिया
  मोल्दोव्हा (यादी) [note ७] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  मंगोलिया (यादी) [note ३८] आशिया
  माँटेनिग्रो (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  मोरोक्को (यादी) अरब देश
  मोझांबिक (यादी) आफ्रिका
  म्यानमार (यादी) आशिया
  नामिबिया (यादी) आफ्रिका
  नेपाळ (यादी) [note ३९] आशिया
  नेदरलँड्स (यादी) ११ [note २९] १२ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  न्यूझीलंड (यादी) आशिया
  निकाराग्वा (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  नायजर (यादी) [note १०] आफ्रिका
  नायजेरिया (यादी) आफ्रिका
  उत्तर कोरिया (यादी) आशिया
  मॅसिडोनिया (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  नॉर्वे (यादी) [note ७] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  ओमान (यादी) [note ४०] अरब देश
  पाकिस्तान (यादी) आशिया
  पलाउ (यादी) आशिया
  पॅलेस्टाईन (यादी) अरब देश
  पनामा (यादी) [note १५] लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  पापुआ न्यू गिनी (यादी) आशिया
  पेराग्वे (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  पेरू (यादी) [note ५] १३ लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  फिलिपाईन्स (यादी) आशिया
  पोलंड (यादी) १५[note ४१][note २७][४] [note ८] १७ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  पोर्तुगाल (यादी) १६[note ४२] १७ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  कतार (यादी) अरब देश
  रोमेनिया (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  रशिया (यादी) १९[note ७][note ३७] ११[note ३८] ३० युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  सेंट किट्स आणि नेव्हिस (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  सेंट लुसिया (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  सान मारिनो (यादी) युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  सौदी अरेबिया (यादी) अरब देश
  सेनेगाल (यादी) [note २५] आफ्रिका
  सर्बिया (यादी) [note ११] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  सेशेल्स (यादी) आफ्रिका
  सिंगापूर (यादी) आशिया
  स्लोव्हाकिया (यादी) [note ३०][note १] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  स्लोव्हेनिया (यादी) [note ४३][note १९] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  सॉलोमन द्वीपसमूह (यादी) आशिया
  दक्षिण आफ्रिका (यादी) [note ३६] १० आफ्रिका
  दक्षिण कोरिया (यादी) १३ १५ आशिया
  स्पेन (यादी) ४३[note ४२][note ४३] [note २४] ४९ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  श्रीलंका (यादी) आशिया
  सुदान (यादी) अरब देश
  सुरिनाम (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  स्वीडन (यादी) १३[note ७] [note १८] १५ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  स्वित्झर्लंड (यादी) १०[note ३२][note ४][note १९] [note ३३] १३ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  सीरिया (यादी) अरब देश
  ताजिकिस्तान (यादी) आशिया
  टांझानिया (यादी) आफ्रिका
  थायलंड (यादी) आशिया
  टोगो (यादी) आफ्रिका
  ट्युनिसिया (यादी) अरब देश
  तुर्कस्तान (यादी) १७ १९ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  तुर्कमेनिस्तान (यादी) आशिया
  युगांडा (यादी) आफ्रिका
  युक्रेन (यादी) [note ७][note ४१] [note १] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  युनायटेड किंग्डम (यादी) २८[note २६] ३३ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  अमेरिका (यादी) ११ १२[note १३] २४ युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  संयुक्त अरब अमिराती (यादी) अरब देश
  उरुग्वे (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  उझबेकिस्तान (यादी) [note ३५] आशिया
  व्हानुआतू (यादी) आशिया
  व्हॅटिकन सिटी (यादी) [note ३१] युरोप व उत्तर अमेरिका खंड
  व्हेनेझुएला (यादी) लॅटिन अमेरिका व कॅरिबियन
  व्हियेतनाम (यादी) आशिया
  यमनचे प्रजासत्ताक (यादी) अरब देश
  झांबिया (यादी) [note ४४] आफ्रिका
  झिम्बाब्वे (यादी) [note ४४] आफ्रिका
एकूण ८९७ २१८ ३९ ११५४ ११५ १६७ राष्ट्र

नोंदीसंपादन करा

  1. ^ a b c d e f g The natural site Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe is shared between Albania, Austria, Belgium, Bulgaria, Croatia, Germany, Italy, Romania, Slovakia, Slovenia, Spain, and Ukraine.
  2. ^ The mixed site Natural and Cultural Heritage of the Ohrid Region is shared between Albania and North Macedonia.
  3. ^ a b The cultural site Jesuit Missions of the Guaranis: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Señora de Loreto and Santa Maria Mayor (Argentina), Ruins of Sao Miguel das Missoes (Brazil) is shared between Argentina and Brazil.
  4. ^ a b c d e f g The cultural site The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement is shared between Argentina, Belgium, France, Germany, India, Japan, and Switzerland.
  5. ^ a b c d e f The cultural site Qhapaq Ñan, Andean Road System is shared between Argentina, Bolivia, Colombia, Chile, Ecuador and Peru.
  6. ^ a b The cultural site Fertö / Neusiedlersee Cultural Landscape is shared between Austria and Hungary.
  7. ^ a b c d e f g h i j The cultural site Struve Geodetic Arc is shared among Belarus, Estonia, Finland, Latvia, Lithuania, Norway, Moldova, Russia, Sweden, and Ukraine.
  8. ^ a b The natural site Belovezhskaya Pushcha / Białowieża Forest is shared between Belarus and Poland.
  9. ^ a b The cultural site Belfries of Belgium and France is shared between Belgium and France.
  10. ^ a b c The natural site W-Arly-Pendjari Complex is shared between Benin, Burkina Faso, and Niger.
  11. ^ a b c The cultural site Stecci : Medivial Tombstones is shared between Bosnia and Herzegovina, Croatia, Montenegro, Serbia.
  12. ^ a b c The natural site Sangha Trinational is shared between Cameroon, Central African Republic, Congo( The Republic of).
  13. ^ a b The natural sites Kluane / Wrangell-St Elias / Glacier Bay / Tatshenshini-Alsek and Waterton Glacier International Peace Park are shared between Canada and the United States.
  14. ^ a b c The cultural site Silk Roads: the Routes Network of Chang'an-Tianshan Corridor is shared between China, Kazakhstan, Kyrgyzstan.
  15. ^ a b The natural site Talamanca Range-La Amistad Reserves / La Amistad National Park is shared between Costa Rica and Panama.
  16. ^ a b The natural site Mount Nimba Strict Nature Reserve is shared between Côte d'Ivoire and Guinea.
  17. ^ a b The cultural site Erzgebirge/Krušnohoří Mining Region is shared between Germany and Czech.
  18. ^ a b The natural site High Coast / Kvarken Archipelago is shared between Finland and Sweden.
  19. ^ a b c d e चुका उधृत करा: <ref> चुकीचा कोड; Alps नावाने दिलेल्या संदर्भांमध्ये काहीही माहिती नाही
  20. ^ The cultural site Taputapuatea is located in the French Polynesia.
  21. ^ The natural site French Austral Lands and Seas is located in the Indian Ocean.
  22. ^ The natural site Lagoons of New Caledonia: Reef Diversity and Associated Ecosystems is located in New Caledonia.
  23. ^ The natural site Pitons, cirques and remparts of Reunion Island is located in the Réunion.
  24. ^ a b The mixed site Pyrénées – Mont Perdu is shared between France and Spain.
  25. ^ a b The cultural site Stone Circles of Senegambia is shared between Gambia and Senegal.
  26. ^ a b The cultural site Frontiers of the Roman Empire is shared between Germany and the United Kingdom.
  27. ^ a b The cultural site Muskauer Park / Park Mużakowski is shared between Germany and Poland.
  28. ^ In addition, the former cultural site Dresden Elbe Valley has been delisted.
  29. ^ a b The natural site The Wadden Sea is shared between Germany and the Netherlands.
  30. ^ a b The natural site Caves of Aggtelek Karst and Slovak Karst is shared between Hungary and Slovakia.
  31. ^ a b The cultural site Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura is shared between the Holy See and Italy.
  32. ^ a b The cultural site Rhaetian Railway in the Albula / Bernina Landscapes is shared between Italy and Switzerland.
  33. ^ a b The natural site Monte San Giorgio is shared between Italy and Switzerland.
  34. ^ "Old City of Jerusalem and its Walls" is listed separately, without State Party, owing to the unresolved nature of its status. For purposes of convenience, it is listed in the "Arab States" UNESCO region, without inference as to it legal or political status therein.
  35. ^ a b c The natural site Western Tien-Shan is shared between Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan.
  36. ^ a b The mixed site Maloti-Drakensberg Park is shared between Lesotho and South Africa.
  37. ^ a b The cultural site Curonian Spit is shared between Lithuania and Russia.
  38. ^ a b The natural site Uvs Nuur Basin is shared between Mongolia and Russia.
  39. ^ Kathmandu Valley has seven groups of monuments & buildings within its boundaries and are listed under one name. The seven groups are: the Durbar Squares of Kathmandu, Patan, and Bhaktapur, Buddhist Stupas of Swayambhunath and Boudhanath, and Hindu Temples of Pashupatinath and Changu Narayan.
  40. ^ the former natural site Arabian Oryx Sanctuary has been delisted.
  41. ^ a b The cultural site Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine is shared between Poland and Ukraine.
  42. ^ a b The cultural site Prehistoric Rock-Art Sites in the Côa Valley and Siega Verde is shared between Portugal and Spain.
  43. ^ a b The cultural site Heritage of Mercury. Almadén and Idrija is shared between Slovenia and Spain.
  44. ^ a b The natural site Mosi-oa-Tunya / Victoria Falls is shared between Zambia and Zimbabwe.

संदर्भसंपादन करा

  1. ^ "Italy – UNESCO World Heritage Centre". UNESCO. 2 July 2018 रोजी पाहिले.
  2. ^ "CLT-82/CH/CONF.015/8 – Report of the 1st Extraordinary Session of the Committee". UNESCO. 23 October 2013 रोजी पाहिले.
  3. ^ "CC-81/CONF. 008/2 Rev. - Justification for inscription on the List of World Heritage in Danger, 1982: Report of the 6th Session of the Committee". UNESCO. 23 October 2013 रोजी पाहिले.
  4. ^ Centre, UNESCO World Heritage. "Poland – UNESCO World Heritage Centre". UNESCO. 29 September 2017 रोजी पाहिले.

बाह्य दुवेसंपादन करा

विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत: