औरंगाबाद जिल्हा

भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा.
हा लेख औरंगाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. औरंगाबाद शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या
Disambig-dark.svg


औरंगाबाद जिल्हा हा महाराष्ट्र राज्यातील मराठवाडा विभागातील महत्त्वाचा जिल्हा आहे. औरंगाबाद हे जिल्ह्यातील मुख्य शहर असून या शहरात मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ आहे.

औरंगाबाद जिल्हा
महाराष्ट्र राज्यातील जिल्हा
औरंगाबाद जिल्हा चे स्थान
महाराष्ट्र मधील स्थान
देश भारत ध्वज भारत
राज्य महाराष्ट्र
विभागाचे नाव औरंगाबाद विभाग
मुख्यालय औरंगाबाद
तालुके खुलताबादऔरंगाबाद तालुकासोयगांवसिल्लोडगंगापुरकन्नड़फुलंब्रीपैठणवैजापूर
क्षेत्रफळ
 - एकूण १०,११० चौरस किमी (३,९०० चौ. मैल)
लोकसंख्या
-एकूण २७,०१,२८२ (२०११)
-लोकसंख्या घनता २८६ प्रति चौरस किमी (७४० /चौ. मैल)
-शहरी लोकसंख्या १०,८७,१५०
-साक्षरता दर ६१.१५
प्रशासन
-जिल्हाधिकारी (सुनिल चव्हाण २०२१-२२)
-लोकसभा मतदारसंघ औरंगाबाद (लोकसभा मतदारसंघ), जालना (लोकसभा मतदारसंघ)
-विधानसभा मतदारसंघ पैठण, २.फुलंब्री, ३.सिल्लोड, ४ औरंगाबाद पश्चिम, ५ औरंगाबाद पूर्व, ६ औरंगाबाद मध्य, ७ कन्नड, ८ गंगापूर, ९ वैजापूर
-खासदार इम्तियाज जलील (औरंगाबाद),
पर्जन्य
-वार्षिक पर्जन्यमान ७३४ मिलीमीटर (२८.९ इंच)
प्रमुख_शहरे पैठण, सिल्लोड, वेरूळ
संकेतस्थळ

जगप्रसिद्ध अजंठा-वेरूळ लेणी, बीबी का मकबरा, पानचक्की,(थत्तहोद) दौलताबाद तालुक्यातील देवगिरी (दौलताबाद) किल्ला याच जिल्ह्यात आहेत. औरंगाबाद जिल्हा हा भारताच्या एकमेव जिल्हा आहे, ज्यात २ जगप्रसिद्ध जागतिक वारसास्थळ (अजिंठा लेणी व वेरूळ लेण्या) आहेत. जिल्ह्यातील पैठण हे शहर पैठणी साड्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. मुहम्मद तुघलकाने औरंगाबाद येथील दौलताबादेत आपली राजधानी वसवली होती आणि औरंगजेबाचे वास्तव्य तिथे अधिक काळ होते.[१]

बीबीका मकबरा

औरंगाबाद जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १०१०० चौ.कि.मी. असून लोकसंख्या २७,०१,२८२ (२०११ जनगणना) इतकी आहे. शहरी भागात छावणी तर ग्रामीण भागात लासूर ही मोठी बाजारपेठ आहे. जिल्ह्यातील प्रमुख पीके - कापूस, बाजरी, मका, तूर, मूग, ज्वारी, गहू ही आहेत. जिल्ह्यातील प्रमुख नद्या - गोदावरी, तापी, पूर्णा ह्या आहेत.

औरंगाबाद जिल्ह्यातील ८ टेकड्या - म्हैसमाळ, शुलीभंजन, भेंडाळा, सीतापुरी, सारोळा, गौताळा, अजिंठा, गोगाबाबा टेकडी ह्या आहेत.

हवामानसंपादन करा

Aurangabad साठी हवामान तपशील
महिना जाने फेब्रु मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें वर्ष
सरासरी कमाल °से (°फॅ) 29.7
(85.5)
32.5
(90.5)
36.1
(97)
39.0
(102.2)
39.9
(103.8)
34.9
(94.8)
30.3
(86.5)
29.1
(84.4)
30.4
(86.7)
32.6
(90.7)
30.9
(87.6)
29.3
(84.7)
32.89
(91.2)
सरासरी किमान °से (°फॅ) 14.2
(57.6)
16.3
(61.3)
20.2
(68.4)
23.7
(74.7)
24.6
(76.3)
23.0
(73.4)
21.8
(71.2)
21.1
(70)
20.9
(69.6)
19.7
(67.5)
16.4
(61.5)
14.0
(57.2)
19.66
(67.39)
सरासरी वर्षाव मिमी (इंच) 2.2
(0.087)
2.9
(0.114)
5.1
(0.201)
6.3
(0.248)
25.5
(1.004)
131.4
(5.173)
167.0
(6.575)
165.0
(6.496)
135.3
(5.327)
52.6
(2.071)
29.3
(1.154)
8.4
(0.331)
731
(28.781)
स्रोत: IMD[मृत दुवा]

जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळेसंपादन करा

हे सुद्धा पहासंपादन करा

जिल्ह्यातील तालुकेसंपादन करा

संदर्भसंपादन करा