हेलियम हा एक रंगहीन, गंधहीन, चवरहित, बिनविषारी, उदासीन वायू आहे. हेलियम हे एक रासायनिक मूलद्रव्य असून त्याचा अणुक्रमांक २ आहे. सर्व मूलद्रव्यांमध्ये हेलियमचा वितळण्याचा आणि वायुरूप होण्याचा बिंदु सर्वात कमी आहे. अतिशय पराकोटीच्या कमी तापमानाचा अपवाद सोडता हेलियम नेहेमी वायुरूपातच सापडतो. हेलियम हा हलका असून स्फोटक नसल्याने हैड्रोजनऐवजी उडवायच्या फुग्यात हेलियमचा वापर होतो.

हेलियम,  He
Helium discharge tube.jpg
हेलियम
सामान्य गुणधर्म
दृश्यरूप रंगहीन वायू
साधारण अणुभार (Ar, standard) ४.००२६०२ ग्रॅ/मोल
हेलियम - आवर्तसारणीमधे
[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलहायड्रोजन|हायड्रोजन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलहेलियम|हेलियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनललिथियम|लिथियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलबेरिलियम|बेरिलियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलबोरॉन|बोरॉन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलकार्बन|कार्बन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनत्रवायू|नत्रवायू]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलप्राणवायू|प्राणवायू]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलफ्लोरीन|फ्लोरीन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनिऑन|निऑन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलसोडियम|सोडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलमॅग्नेशियम|मॅग्नेशियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलॲल्युमिनियम|ॲल्युमिनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलसिलिकॉन|सिलिकॉन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलस्फुरद|स्फुरद]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलगंधक|गंधक]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलक्लोरिन|क्लोरिन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलआरगॉन|आरगॉन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलपोटॅशियम|पोटॅशियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलकॅल्शियम|कॅल्शियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलस्कॅन्डियम|स्कॅन्डियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलटायटॅनियम|टायटॅनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलव्हेनेडियम|व्हेनेडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलक्रोमियम|क्रोमियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलमँगेनीज|मँगेनीज]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनललोखंड|लोखंड]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलकोबाल्ट|कोबाल्ट]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनिकेल|निकेल]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलतांबे|तांबे]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलजस्त|जस्त]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलगॅलियम|गॅलियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलजर्मेनियम|जर्मेनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलआर्सेनिक|आर्सेनिक]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलसेलेनियम|सेलेनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलब्रोमिन|ब्रोमिन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलक्रिप्टॉन|क्रिप्टॉन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलरुबिडियम|रुबिडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलस्ट्रॉन्शियम|स्ट्रॉन्शियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलयिट्रियम|यिट्रियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलझिर्कोनियम|झिर्कोनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनायोबियम|नायोबियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलमॉलिब्डेनम|मॉलिब्डेनम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलटेक्नेटियम|टेक्नेटियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलरुथेनियम|रुथेनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलऱ्होडियम|ऱ्होडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलपॅलॅडियम|पॅलॅडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलचांदी|चांदी]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलकॅडमियम|कॅडमियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलइंडियम|इंडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलकथील|कथील]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलअँटिमनी|अँटिमनी]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलटेलरियम|टेलरियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलआयोडिन|आयोडिन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलझेनॉन|झेनॉन]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलCaesium|Caesium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलBarium|Barium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलLanthanum|Lanthanum]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलCerium|Cerium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलPraseodymium|Praseodymium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनियोडायमियम|नियोडायमियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलPromethium|Promethium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलSamarium|Samarium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलEuropium|Europium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलGadolinium|Gadolinium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलTerbium|Terbium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलDysprosium|Dysprosium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलHolmium|Holmium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलErbium|Erbium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलThulium|Thulium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलYtterbium|Ytterbium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलLutetium|Lutetium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलHafnium|Hafnium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलTantalum|Tantalum]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलTungsten|Tungsten]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलRhenium|Rhenium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलOsmium|Osmium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलIridium|Iridium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलPlatinum|Platinum]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलसोने|सोने]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलपारा|पारा]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलThallium|Thallium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलLead|Lead]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलBismuth|Bismuth]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलPolonium|Polonium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलAstatine|Astatine]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलRadon|Radon]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलफ्रान्सियम|फ्रान्सियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलरेडियम|रेडियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलॲक्टिनियम|ॲक्टिनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलथोरियम|थोरियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलप्रोटॅक्टिनियम|प्रोटॅक्टिनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलयुरेनियम|युरेनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनेप्चूनियम|नेप्चूनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलप्लुटोनियम|प्लुटोनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलअमेरिसियम|अमेरिसियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलक्युरियम|क्युरियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलबर्किलियम|बर्किलियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलकॅलिफोर्नियम|कॅलिफोर्नियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलआइन्स्टाइनियम|आइन्स्टाइनियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलफर्मियम|फर्मियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलमेंडेलेव्हियम|मेंडेलेव्हियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलनोबेलियम|नोबेलियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनललॉरेन्सियम|लॉरेन्सियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलरुदरफोर्डियम|रुदरफोर्डियम]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलDubnium|Dubnium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलSeaborgium|Seaborgium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलBohrium|Bohrium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलHassium|Hassium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलMeitnerium|Meitnerium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलDarmstadtium|Darmstadtium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलRoentgenium|Roentgenium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलCopernicium|Copernicium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलNihonium|Nihonium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलFlerovium|Flerovium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलMoscovium|Moscovium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलLivermorium|Livermorium]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलTennessine|Tennessine]]

[[

आवाज महाराष्ट्राचा न्यूज चैनलOganesson|Oganesson]]

-

He

निऑन
हायड्रोजनहेलियमलिथियम
अणुक्रमांक (Z)
गण अठरावा गण (निष्क्रीय वायू)
आवर्तन
श्रेणी निष्क्रिय वायू
भौतिक गुणधर्म
रंग रंगहीन
स्थिती at STP वायू
विलयबिंदू ०.९५ °K ​({{{विलयबिंदू सेल्सियस}}} °C, ​{{{विलयबिंदू फारनहाइट}}} °F)
क्वथनबिंदू (उत्कलनबिंदू) ४.२२ °K ​({{{क्वथनबिंदू सेल्सियस}}} °C, ​{{{क्वथनबिंदू फारनहाइट}}} °F)
घनता (at STP) ०.१७८६ ग्रॅ/लि
आण्विक गुणधर्म
इतर माहिती
संदर्भ | हेलियम विकीडाटामधे

हेलियमचा शोध ऑगस्ट १८, इ.स. १८६८ रोजी सूर्याच्या क्रोमोस्फियरच्या लहरींचा पटलातील गडद पिवळ्या रेघेवरून लागला. हेलियमचे नाव हे ग्रीक भाषेतील ἥλιος (हेलियॉस) ह्या सूर्य ह्या अर्थाच्या शब्दावरून ठेवण्यात आले.

सिंधुदुर्गातील विजयदुर्ग जसा शिवाजी महाराजांच्या इतिहासाचा साक्षीदार, तसाच तो हेलियम वायूच्या शोधाचाही साक्षीदार आहे. १८ ऑगस्ट १८६८ रोजी ब्रिटिश खगोलशास्त्रज्ञ सर नॉर्मन लॉकियर यांनी याच किल्ल्यावरून, हेलियमचा शोध लावला होता[ संदर्भ हवा ]. विजयदुर्ग किल्ल्यावर मुक्कामी असतांना, सूर्याभोवती असणाऱ्या पिवळ्या रंगाच्या रेषा म्हणजेच हेलियम वायू असल्याचा शोध लॉकियर यांनी लावला. त्यामुळेच १८ ऑगस्ट हा 'हेलियम डे' म्हणून जगभरात साजरा केला जातो. हेलियमच्या जन्माचे ठिकाण म्हणून विजयदुर्गचे नाव जगभर प्रसिद्ध आहे .[ संदर्भ हवा ]