मुख्य मेनू उघडा

अंजीर (शास्त्रीय नाव: Ficus carica, फायकस कॅरिका ; इंग्लिश: Common fig, कॉमन फिग ;) हे एक मोठ्या आकाराचे झुडूप असते. हे झाड नैऋत्य आशिया आणि पूर्व भूमध्य विभागात (ग्रीस ते अफगाणिस्तानापर्यंत) आढळते. हे झाड साधारणत: ३ ते १० मी उंच वाढते. याचा दांडा करड्या रंगाचा असतो. या झुडूपाची पाने १२ ते २५ से.मी. लांब आणि १०-१८ सेंमी रुंद असतात.

अंजीर 
झाडाची एक जात
Smokve na grani.jpg
Figuera (Ficus carica)
माध्यमे अपभारण करा

Wikispecies-logo.svg  Wikispecies
प्रकार taxon
IUCN conservation status
Taxonomy
साम्राज्यPlantae
SubkingdomViridiplantae
InfrakingdomStreptophyta
SuperdivisionEmbryophyta
DivisionTracheophyta
SubdivisionSpermatophytina
OrderRosales
FamilyMoraceae
GenusFicus
SpeciesFicus carica
Taxon author कार्ल लिनेयस, इ.स. १७५३ Edit this on Wikidata
अधिकार नियंत्रण
Blue pencil.svg
མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཤིང་ཏོག (bo); Ficu (co); Hicoxcuahuitl (nah); Figi (ln); Συκιά (el); Инжир (lbe); 無花果 (zh-tw); Легъуи (os); Vóhkooheme (chy); انجیر (ur); اينځر (ps); смокиня (bg); Aitoviikuna (fi); İncir (tr); Fìguere (nap); Fiki kai (to); Tin (id); Figovník obyčajný (sk); vijgenboom (nl); Інжир (uk); Анжыр (ky); Анҷир (tg); Figo (io); Figu (sc); 무화과나무 (ko); Інжір (kk); Vera figo (eo); Смоква (mk); Smokva (bs); Ficus carica (an); আঞ্জির (bn); Инжир (udm); Woh Tin (jv); Obična smokva (hr); ވައްތީނި (dv); Mtini (sw); Figâr (fur); פייג (yi); अंजीर (mr); Prawy figowc (hsb); Ficus carica (vi); Инжир (kv); Vīģeskoks (lv); Figuièra (oc); смоква (sr); Инжир (mrj); инжир (ru); Echte Feige (de); common feg (sco); Skiautėtalapis fikusas (lt); Fiken (nn); fiken (nb); Adi əncir (az); Vù-fâ-kó (hak); Fíkjutré (is); ಅಂಜೂರ (kn); ھەنجیر (ckb); كرموس (aeb-arab); تين شائع (ar); Инжир (koi); Fige (ga); ကတွတ်ပင် (my); 無花果 (yue); közönséges füge (hu); ተራ በለስ (am); Ficus carica (es); Pikondo (eu); Інжыр (be); Ficus carica (ast); عادی انجیر (azb); Igu (qu); Ffigysbren (cy); มะเดื่อ (th); Fiku (sq); թուզ (hy); 無花果 (zh); Almindelig figen (da); ლეღვი (ka); イチジク (ja); Fichiero (ia); Smochin (ro); figuera (ca); Smokva (sh); תאנה (he); Ficus carica (la); प्लाक्षफलम् (sa); अंजीर (hi); 无花果 (wuu); ܬܐܢܬܐ (arc); Թուզ (hyw); Ficus carica (pms); fíkovník smokvoň (cs); الكرموس (ary); Ficus carica (it); Ficus carica (fr); અંજીર (gu); Fig (gv); Harilik viigipuu (et); அத்தி (ta); انجیر (pnb); Fikî ordinaire (wa); ਅੰਜੀਰ (pa); అంజూరం (te); ficu (scn); Figueira-comum (pt); Ахъо (kbd); انجیر (fa); Ficus carica (ceb); Xël (wo); Figa (sl); Igos (tl); Сѷкоморїꙗ (cu); Ù-huă-guō (cdo); Ficus carica (war); Figowiec pospolity (pl); അത്തി (ml); Agrur (kab); İncil (diq); Ficus carica (en); انجير (sd); Fikon (sv); Figueira (gl); Anjir (uz); Figaro (vec); ლუღი (xmf) àrbol de gran tamaño que da frutos llamados higos en dos estaciones primavera y otoño (es); উদ্ভিদের প্রজাতি (bn); növényfaj (hu); especie de planta (ast); espècie de planta (ca); झाडाची एक जात (mr); specia di àrvulu (scn); lloj i bimëve (sq); բույսերի տեսակ (hy); вид растение (bg); Art der Gattung Feigen (Ficus) (de); specie de plante (ro); 植物的种类 (zh); specie di pianta della famiglia Moraceae (it); species of plant (en); انځر (ps); Figuier comestible, un arbre fruitier de la famille des Moracées (fr); вид рослин (uk); ficus carica, een plant uit de moerbeifamilie (Moraceae) (nl); вид растений (ru); speco di planto (io); מין של צמח (he); putkilokasvilaji (fi); especie de planta (gl); نوع من النباتات (ar); druh rostliny (cs); گونه‌ای از فیکوس (fa) Higuera, Ashuatta (es); அத்திப்பழம், அத்திமரம் (ta); Ficus carica, fügefa (hu); Συκέα (el); Fíkja (is); Ficus carica (eu); 阿驵, 優曇缽, 底珍樹, 無花果樹, 阿駔, 映日果, 無花菓, 底珍 (zh); Смоковьница, Сѷкоморі́ꙗ (cu); Cabrafiguera, Ficus carica (ca); Igu k'aspi, Igu kaspi, Ficus carica, Higuera, Higo (qu); Легъуибæлас, Инжир, Ficus carica (os); Ficus carica (fi); Ficus carica (sq); هەنجیر (ckb); Ficus carica, Смокини (bg); Фикус карика, Фиговое дерево, Фига, Смоковница, Фиговые деревья, Винная ягода, Фиги, Ficus carica, Инжир обыкновенный, Смирнская ягода, Смоква (ru); Ficus carica, Smochină (ro); いちじく, ムカカヨウ, ムカカ, 映日果, 無花果, 無花果葉 (ja); Ficus carica (to); Ficus carica (az); Ficus carica, Fikonträd (sv); Ficus carica (et); Figuièr, Figier, Figuier, Figuiera, Figiera, Figèir, Figèira, Ficus carica, Higuèr (oc); Ficus carica (udm); Common fig, ശീമയത്തി, Ficus carica, ശീമഅത്തി (ml); Figa pospolita, Ficus communis, Figa, Ficus carica, Figa karyjska (pl); అంజూరము, మంచి మేడి (te); Anjirgul (uz); Ficus carica, Fic, Fiâr (fur); Ficus carica (mrj); Ficus carica, Vlašský stromek (cs); Smokve (bs); Ficus carica, Billey figgagh (gv); མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཤིང་འབྲས་ (bo); Figuier Commun, Caprifiguier, Figuier (fr); Ficus carica, Figher (vec); Ficus carica (lbe); Фіга, Ficus carica, Фігове дерево, Смоква (uk); Tiin, Fig (id); Fichi, Ficoraccia, Fico secco, Caprifico, Fico (it); Ficus carica, דבלה, פיקוס התאנה (he); फायकस कॅरिका (mr); ficara (scn); Figo, Figueira comum, Figueira da Europa, Ficus carica, Figueira-da-europa (pt); Ficus carica (kv); Vīģes koks, Vīģes, Ficus carica, Vīģe (lv); Smokwica (hsb); Смокве, Ficus carica (sr); Ficus carica, Smokva, Figovec (sl); Igos na karaniwan, Pangkaraniwang igos, F carica, Common ficus, Igos na pangkaraniwan, Higera, Common fig, Fig, Higuera, Common fig tree, Karaniwang igos, Igera, F. carica, Ficus carica, Figs (tl); Ficus carica (ka); Ficus carica (hr); มะเดื่อญี่ปุ่น, โอ๊ก, Ficus carica, Figus, Figs (th); Tini (sw); Ficus carica (nb); Ficus carica (nl); Figuera (an); Ficus carica, Feige, Asvatha (de); Ficus carica (tr); Ficus carica (ln); common fig, fig plant, Fig (en); حماط, تين, التين, شجرة التين (ar); Ficus carica (koi); 무화과 (ko)
अंजिराच्या फांद्या, पर्णसंभार व फळे

अंजिराचे फळ ३-५ सेंमी लांब असते. हे फळ कच्चे असताना त्याची साल हिरवी असते, तर ते पिकू लागल्यावर त्याचा रंग अंजिरी होऊ लागतो. या झाडाच्या चिकाने माणसाची त्वचा जळजळते.

वाढ आणि उपयोगसंपादन करा

 
अंजीराच्या आतील गर आणि बिया
 
डुमुर या नावाने परिचित बंगाल प्रांतात मिळणारी अंजीरे

अंजीर हे फळ इराण आणि इतर भूमध्यसागरी भागात नैसर्गिकरित्या उगवते आणि तेथील ते मुख्य खाद्य-फळ आहे. याचबरोबर ते या नैसर्गिक पट्ट्याबाहेरही, साधारण सारखे वातावरण असलेल्या ऑस्ट्रेलिया, चिली, दक्षिण आफ्रिका आणि अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया, ऑरेगॉन, टेक्सासवॉशिंग्टन राज्यांमधेही अंजिराचे पीक मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. हे फळ हजारो वर्षे माणसाच्या खाद्यजीवनात महत्त्वाचे स्थान टिकवून असून हे फळ पौष्टिक समजले जाते. हे एक उंबरवर्गीय फळ आहे.

फायदेसंपादन करा

  • अंजीर साधारण बद्धकोष्ठतेवर औषधी म्हणून वापरले जाते.
  • अंजीर या फळातून शरीराला मुबलक प्रमाणात लोह मिळते.
  • अंजीर फळाच्या सेवनाने पोटातील वात कमी होतो.
  • अंजीर फळातील औषधिगुणामुळे पित्त विकार,रक्तविकार व वात ही दूर होतात.

हे सुद्धा पहासंपादन करा

बाह्यदुवेसंपादन करा


कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.