मुख्य मेनू उघडा
विकिपीडियाचा दर्जा राखण्यासाठी या लेखास किंवा विभागास विकिकरणाची गरज आहे.
उपयुक्त विकिदुवे देऊन या लेखाचे विकिकरण करण्यास कृपया मदत करा.

(गुलाब हे एक सुंदर फूल आहे. याच्या झाडाला काटे असतात. हे भारतात आढळणाऱ्या गुलाबाच्या झाडांचे तीन मुख्य प्रकार आहेत. देशी, रानटी आणि कलमी. गुलकंद किंवा अत्तर किंवा गुलाबजल करण्यासाठी देशी गुलाबाची सुगंधी फुलेच लागतात.) रानटी गुलाबांच्या रोपांवर कलम करून विलायती गुलाब बनतो,आणि अशा प्रकारच्या गुलाबाच्या जवळपास १०० जाती आहेत. गुलाब हा लोकप्रिय फुला ची जात मानला जातो .(गुलाब ह्या फुलाला फुलांचा राजा समजला जाते.गुलाब हे अतिशय सुंदर आणि मनमोहक फुल आहे. याला इंग्रजीत रोझ असे म्हणतात. हे तारुण्य टिकवते, त्वचेसाठी उत्तम आहे म्हणून याला आयुर्वेदामध्ये "तरुणी" असे म्हणतात. गुलाब हे फुल औषधी पण आहे.)

गुलाबचीमाहिती
[[चित्र:Bridal pink/red - morwell rose garden.jpg|250px|गुलाब]]
गुलाब
शास्त्रीय वर्गीकरण
जात: मॅग्नोलिओप्सिडा
वर्ग: रोजॅलिस
कुळ: रोजॅकी
उपकुळ: रोजॉईडी
जातकुळी: रोजा
लिन्नॉस

उपयोगसंपादन करा

बागेमध्ये, गुलकंद, अत्तर करण्यासाठी, प्रेमाचे, मैत्रीचे, शांततेचे प्रतीक, घरादाराची शोभा वाढवण्याकरिता, डोक्यात माळून शृंगार प्रसाधनासाठी, वगैरे तसेच गुलाबाच्या पाकळ्या खाद्यपदार्थत जेवणाची चव वाढवण्यसाठी याचा उपयोग होतो.गुलाबामुळे सौंदर्यात तेज निर्माण होते . गुलाबाची कुटुंब Rosaceae आत, पोटजात रोझा एक वृक्षाच्छादित बारमाही आहे. १०० प्रजाती प्रती आहेत. ते ताठ, अनेकदा तीक्ष्णसह सशस्त्र आहेत डेखासह क्लाइंबिंग किंवा असू शकते वनस्पती एक गट वाढविली. फुलांचे आकार आणि आकार बदलू मध्ये आणि पांढरा पासून माध्यमातून सीमेत रंग मध्ये, सहसा मोठे ,आकर्षक आहेत. बहुतेक प्रजाती युरोप, उत्तर अमेरिका, आणि वायव्य आफ्रिका नेटिव्ह लहान क्रमांक, आशिया करण्यासाठी नेटिव्ह आहेत. प्रजाती, सर्व सर्रासपणे त्यांचे सौंदर्य पीक घेतले जात आणि अनेकदा सुवासिक असतात. उंची ७ मीटर पोहोचू शकतात climbers करण्यासाठी कॉम्पॅक्ट, सूक्ष्म गुलाब, पासून आकार वनस्पती श्रेणी वधारला. वेगवेगळ्या प्रजाती सहजपणे मिश्रजातीय तयार करणे किंवा करवणे, आणि हे उद्यान गुलाब विविध श्रेणी विकासात वापरला गेला आहे. गुलाब या फुलाचा मोठ्या प्रमाणात व्यावसाय केला जातो.गुंलाब हे फुल प्रेंमाचे प्रतिक मानले जाते .ीतोष्ण हवामान तसेच मोकळी हवा, भरपूर सूर्यप्रकाश आणि मध्यम तापमान चांगले मानवते. जमीन उत्तम निचरा होणारी हवी आणि जमिनीचा सामू (पी.एच.) ६.० ते ७.५ पर्यंत असावा. क्षारयुक्त जमिनीत गुलाब चांगले बहरत नाहीत.भारतातून हि गुलाबाचे निर्यात खूप मोठ्या प्रमाणात होते.सध्या गुलाब हे मोठ्या प्रमाणात वापराचे साधन बनले आहे. .

  • गुलाबास समशीतोष्ण हवामान तसेच मोकळी हवा, भरपूर सूर्यप्रकाश आणि मध्यम तापमान चांगले मानवते. जमीन उत्तम निचरा होणारी हवी आणि जमिनीचा सामू (पी.एच.) ६.० ते ७.५ पर्यंत असावा. क्षारयुक्त जमिनीत गुलाब चांगले बहरत नाहीत. याच्यासाठी मातीचा पोत चांगला हवा. फुलांचा राजा गुलाब आहे. गुलाब हे अनेक रंगात असतात.गुलाबाचे अनेक प्रकार असतात. गुलाबाला फुले आली कि त्याच्या पाकळ्या सुट्ट्या करून स्वच्छ धुवा, त्या कापडावर वाळवण्यासाठी ठेवा, नंतर या पाकळ्या आणि खडीसाखर एकत्र करून बरणीत भरून ती भरणी उन्हात ठेवा काही दिवसांनी सुगंधी गुलकंद तयार होईल, गोवर,कांजिण्या या उष्णतेच्या विकारात आणि उन्हाळ्यात रोज एक चमचा तरी गुलकंद खावा, म्हणजे उन्हाळ्यात त्रास होणार नाही. गुलकंद हा सौम्य रेचक आहे.लहान मुले देखील गुलकंद आवडीने खातात .
  • पोटात आग होत असेल,लघवीला जळजळ होत असेल तर गुलाबाच्या पाकळ्या अवश्य खातात.
  • गुलाबाचे प्रकार - झाडाची वाढ आणि जोमदारपण , पाकळ्याची संख्या, फुलांची संख्या रंग इ. वरुन पाच प्रकार पडतात १) हायब्रीड टी २) फ्लोरीबंडा ३) पौलीएथा ४) मिनिएचर्स ५) वेल गुलाब
  • जातीची निवड - व्यापारीदृष्ट्या गुलाबाची शेती किफायतशीरहोण्यासाठी किमान 0.४० हेक्टर( एक एकर ) क्षेत्राची लागवड करावयास पाहिजे . शक्यतोवर ५० ते ७० टक्ये लांब दांड्याच्या फुलांच्या जातीची तर ३० ते ५० % आखूड दांड्याच्या पण भरपूर फुले येणाऱ्या जातीची लागवड करावी .
  • निर्यातीसाठी लांब दांड्याच्या फुलांच्या सुपरस्टार ( भगवा ) ,अर्जुन( गुलाबी ), इलोना , रक्तगंधा ( चकाकणारा लाल ) या जातीचा निवड करावी.
  • अभिवृध्दी -गुलाबाची अभिवृध्दी फाटे कलम , गुटी कलम , तसेच डोळे भरुन केली जाते . परंतु व्यापारीदृष्ट्या लागवडीसाठी फक्त डोळे भरूनच गुलाबाची अभिवृध्दी करतात . डोळे बांधून तयार केलेल्या गुलाबाची झाडे जोमाने वाढून फुलांची प्रतही चांगली मिळते . डोळे बांधून करावयाच्या अभिवृध्दीसाठी खुंटाची निवड खूप महत्त्वाची ठरते
  • ttttr
ने आढळणाऱ्या विलायती गुलाबांच्या जाती 
रंग जातीचे नाव
लाल पापा मिलांद, सोफिया लॉरेन्स, क्रिमसन ग्लोरी, मिस्टर लिंकन, ख्रिश्चन डायर
गुलाबी मारिया, मृणालिनी, कॅलस, फर्स्ट प्राईज, क्वीन एलिझाबेथ
पांढरा जवाहर, पास्कली, गार्डन पार्टी, लुशियाना, व्हर्गो
पिवळा लांडोरा, सनकिंग, समर सनशाईन, माबेला, डच गोल्ड
निळा / जांभळा ब्ल्यू मून, नीलांबरी, लेडी एक्स, पॅराडाईज
केशरी लारा, समर हॉलिडे, फोकलोअर, सुपर स्टार
बहुरंगी डबल डिलाईट, टाटा सेंटेनरी, पीस, अभिसारिका, सी पर्ल

फुलांपासून तयार होणारे विविध उपयोगी पदार्थ - १) गुलाबपाणी २) गुलाब अत्तर ( गुलाब तेल ) ३) गुलकंद ४) पंखुरी ५) गुलरोधन हेअर ऑईल ६) जीवनसत्वे ७) अन्य उपयोग

कीड व रोग -

कीड- १) उंटअळी २) मावा ३)फुलकिडे ४) तुडतुडे ५) खवले कीड ६) कोळी ७) हुमणी कीड ८) वाळवी ९) पिठ्या ढेकुण

रोग - १) भुरी २)काळे ठिपके ३) फांदीमर ४) पाने पिवळी पडणे

गुलाबाची विविध फुलेसंपादन करा

रंगानुसार गुलाबाची फुलेसंपादन करा

पांढरे गुलाबसंपादन करा

पिवळे गुलाबसंपादन करा

जर्दाळु गुलाबसंपादन करा

भगवे गुलाबसंपादन करा

लाल गुलाबसंपादन करा

गुलाबी गुलाबसंपादन करा

 
indian red roses

जांभळे गुलाबसंपादन करा

बहुरंगी गुलाबसंपादन करा

इतर प्रकारसंपादन करा

विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत: