अझीम प्रेमजी


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

अझीम हशिम प्रेमजी (जन्म २४ जुलै १९४५)

अझीम प्रेमजी मुंबई मधील भारतीय मुस्लिम कुटुंबामध्ये जन्म झाला. त्यांचे वडील हे एक नावाजलेले  उद्योगपती होते व राईस किंग ऑफ बर्मा म्हणून ओळखले जात. पाकिस्तानचे संस्थापक मुहंमद आली जिन्हा यांनी अझीम प्रेमजी यांचे वडील मुहंमद हाशिम प्रेमजी यांना पाकिस्तानमध्ये आमंत्रित केले होते, परंतु त्यांनी ती विनंती फेटाळली व भारतातच राहणे पसंत केले. अझीम प्रेमजी यांनी स्टॅनफर्ड विध्यापिठामधून इलेकट्रीकल इंजिनीयरींग या विषयामधून पदवी घेतली आहे. त्यांनी यास्मिन यांच्याशी विवाह केला. अझीम प्रेमजी याना रिषद आणि तारिक हि दोन मुले आहेत. रिषद हे सध्या विप्रो कंपनीच्या आयटी विभागात चीफ स्ट्रॅटेजी ऑफिसर म्हणून काम पाहत आहेत. ऑक्टोबर २०१९ च्या यादी नुसार ते भारतातील दहा अतिश्रीमंत  लोकांमध्ये येतात. २०१३ मध्ये त्यांनी द गिविंग प्लेज साइन करून त्याची अर्धी संपत्ती दान करण्याचे ठरवले आहे. अझीम प्रेमजी यांनी 'अझीम प्रेमजी फौंडेशन, स्थापना केली आहे जी भारतातील शिक्षण क्षेत्रासाठी काम करते.

महाराष्ट्र तील जळगाव जिल्ह्यातील अमळनेर या ठिकाणी मुहंमद हाशिम प्रेमजी यांनी १९४५ साली वेस्टर्न इंडियन वेजिटेबल प्रोडक्ट्स लि . सुरु केली. या कंपनी मध्ये सनफ्लॉवर वनस्पती या नावाखाली कुकिंग ऑइल चे उत्पादन घेतले जात, त्याचबरोबर ७८७ नावाने लौंड्री सोपची हि निर्मिती केली जात असे.  १९६६ साली वडिलांच्या निधनाची बातमी ऐकून अझीम प्रेमजी स्टॅनफर्ड विध्यापिठामधून भारतात परतले व त्यांनी विप्रो कंपनीचा चार्ज घेतला, यावेळी ते २१ वर्षांचे होते. त्या काळी वेस्टर्न इंडियन वेजिटेबल प्रोडक्ट्स लि या नावाने ओळखली जाणारी कंपनी हैड्रोजनीत वनस्पती तेलाची निर्मिती करत होती , परंतु अझीम प्रेमजी यांनी बेकरी फॅट्स, हेअर केअर सोप्स, बेबी टोयलीटरीज, लायटिंग प्रोडक्ट्स, ची उत्पादने घेण्यास सुरवात केली. १९८० च्या दशकात माहिती तंत्रज्ञानाची महत्व ओळखून या तरुण उद्योगपतीने उच्च तंत्रज्ञाना च्या निर्मितीस सुरवात केली. सेंटीने या अमेरिकन कंपनीच्या सहकार्याने त्यांनी मिनी कम्प्युटर्स चे उत्पादन घेण्यास सुरवात केली. याच काळात त्यांनी आपल्या कंपनीचे 'विप्रो' असे नामकरण केले. त्यांनी आपले सगळे लक्ष माहिती तंत्रज्ञाना कडे वळवले.

हे भारतीय उद्योगपती व विप्रो कंपनीचे अध्यक्ष आहेत. फोर्ब्सने जाहीर केलेल्या भारतीय श्रीमंतांच्या यादीमध्ये ते तिसऱ्या स्थानावर आहेत व जगातील श्रीमंतांच्या यादीमध्ये ४१ व्या स्थानावर आहेत. गेल्या चार दशकात त्यांनी विप्रो कंपनीचा विविध क्षेत्रात विस्तार केला व माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी म्हणून उदयास आणली. २००० साली एशियावीक ने त्यांची जगातील २० सर्वाधिक शक्तिशाली पुरुषांच्या यादीत निवड केली. टाईम नियतकालिकाने दोनदा त्यांचा जगातील १०० सर्वाधिक प्रभावशाली व्यक्तींच्या यादीत स्थान देऊन गौरव केला.

२००५ साली भारत सरकारने त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले. तसेच २०११ साली त्यांना पद्मविभूषण पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले. मणिपाल अकॅडमी ऑफ हायर एडुकेशन ने २००० साली मानद विद्यावाचस्पती या पदवीने सन्मानित केले. २००६ साली नॅशनल इन्स्टिटयूट ऑफ इंडस्ट्रियल इंजिनीयरिंग, मुंबई यांनी अझीम प्रेमजी यांना लक्ष्य बिझनेस व्हिजनरी या पुरस्काराने सन्मानित केले.बिझनेस वीक मॅगझीन ने विप्रो कंपनी हि जगातील सर्वात वेगवान प्रगती करणारी कंपनी  व अझीम प्रेमजी यांची महान उद्योगपती म्हणून दाखल घेतली.  २००९  साली मिडलटाऊन येथील  वेसलेयन विद्यापीठ ने त्यांनी केलेल्या सामाजिक कार्याची दाखल घेऊन  मानद विद्यावाचस्पती पदवीने सन्मानित केले.  २०१५ साली म्हैसूर विज्ञापीठाने मानद विद्यावाचस्पती या पदवीने सन्मानित केले. एप्रिल २०१७ साली इंडिया टुडे मॅगझिनने २०१७ सालच्या यादीमध्ये भारतातील ५० प्रभावशाली लोकांमध्ये अझीम प्रेमजी यांना  ९ वा क्रमांक दिला.

सामाजिक कार्य-

अझीम प्रेमजी फौंडेशन -

२००१ साली अझीम प्रेमजी फौंडेशन या संस्थेची स्थापना केली. डिसेंबर २०१० साली भारतातील शालेय शिक्षणा साठी २ अब्ज यू एस डॉलर दान करण्याची प्रतिज्ञा केली.

अझीम प्रेमाजीनी स्थापन केलेल्या कंपन्यांची सूचीसंपादन करा

  • विप्रो लायटिंग व विप्रो जीई मेडिकल सिस्टिम्स, १९९१
  • विप्रो नेट, १९९९
  • नेटक्रेकर, २०००
  • विप्रो वॉटर, २००८
  • विप्रो इकोएनर्जी, २००९