स्वर्ग किंवा स्वर्ग लोक हे हिंदू विश्वशास्त्रातील सात उच्च लोकांपैकी एक आहे. सात लोकांमध्ये भूलोक, भुवर लोक, स्वर्गलोक (इंद्रलोक), महर्लोक, जनलोक, तपरलोक, सत्यलोक यांचा समावेश होतो. हे सात लोक आणि सात पाताळ लोक मिळून आपल्या विश्वाचे १४ लोक आहेत, या १४ पलीकडे गोलोक, मणिद्वीप आणि अनेक ब्रह्मांडांचे असे उच्च लोक अस्तित्वात आहेत.

चित्र:Arjuna travels to Swarga.jpg
अर्जुन स्वर्गाला निघाला आहे

स्वर्ग लोका हा स्वर्गीय जगाचा एक संच आहे जो मेरू पर्वतावर आणि त्याच्या वर स्थित आहे जेथे धार्मिक लोक त्यांच्या पुढील अवताराच्या आधी स्वर्गात राहतात. प्रत्येक प्रलया (महाविघटन) दरम्यान, प्रथम तीन क्षेत्रे, भू लोक (पृथ्वी), भुवर लोक आणि स्वर्ग लोक नष्ट होतात. सात वरच्या क्षेत्रांच्या खाली सात खालची क्षेत्रे आहेत, ज्याला पाताळलोक म्हणतात.[१] भगवान इंद्र हा स्वर्गाचा राजा आहे.[२]

स्वरूप

संपादन

ज्यांनी आपल्या जीवनात सत्कृत्ये केली आहेत परंतु मोक्षप्राप्तीसाठी अद्याप तयार नाही अशा धार्मिक आत्म्यांसाठी स्वर्ग हे एक क्षणभंगुर स्थान म्हणून पाहिले जाते, किंवा सर्वोच्च निवासस्थान मानल्या जाणाऱ्या भगवान विष्णूचे निवासस्थान वैकुंठात जाण्यास तयार नाही (ऋग्वेदामध्ये लिहिले आहे (1.22. 20):

"ओम् तद् विषण्णोः परमं पदम् सदा पश्यंति सूर्यः"

"सर्व सूर (म्हणजे, देव-देवता) भगवान विष्णूच्या चरणांकडे सर्वोच्च निवासस्थान म्हणून पाहतात"

स्वार्गाची राजधानी अमरावती आहे आणि तिचे प्रवेशद्वार पहारा आहे. स्वर्गाचे अध्यक्षस्थान इंद्र, देवांचा नेता आहे.

हे सुद्धा पहा

संपादन

संदर्भ

संपादन
  1. ^ Chaturvedi, B. K. (2004). Shiv Purana (इंग्रजी भाषेत). Diamond Pocket Books (P) Ltd. ISBN 978-81-7182-721-3.
  2. ^ Buck, William (2021-06-08). Ramayana (इंग्रजी भाषेत). Univ of California Press. ISBN 978-0-520-38338-8.