Imbox content.png
ह्या लेखाला एकही संदर्भ दिला गेलेला नाही. विश्वसनीय स्रोत जोडून या लेखातील माहितीची पडताळणी करण्यात मदत करा. संदर्भ नसल्याने प्रस्तुत लेखाची उल्लेखनीयता ही सिद्ध होत नाही. संदर्भहीन मजकूराची पडताळणी करता येत नसल्याने व उल्लेखनीयता सिद्ध होत नसल्याने हा लेख काढून टाकला जाऊ शकतो याची नोंद घ्यावी. संदर्भ कसे निवडावेत याची माहिती येथे मिळेल तर संदर्भ कसे जोडायचे याची माहिती आपल्याला येथे मिळेल.

मांड हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे. हिंदी चित्रपट संगीत दिग्दर्शक गुलाम मोहम्मद यांचा हा आवडता राग होता.

या रागाला सर्व स्वर 'शुद्ध' लागतात. हा राग दिवसाच्या कोणत्याही वेळी गाता येतो. 'सा' हा मांड रागाचा वादी व 'म' हा संवादी स्वर आहे. पण काही गायक 'पंचम'ला संवादी स्वर मानतात. तसेच काही गायक कधीकधी कोमल ‘नी’ लावतात. याच कारणाने, मांड रागाचे दोनदोन आरोह-अवरोह प्रचलित आहेत. ते आरोह-अवरोह असे :- (सां=वरचा सा)

१. आरोह- सा, ग, रे, म, ग, प, म, ध, प, नी, ध, सां

अवरोह- सां, ध, नी, प, ध, म, प, ग, रे, ग, सा.

२. आरोह- सा रे म प ध सां

अवरोह- सां नी ध प, प ग रे, सा रे गा, सा

मांड रागाचे मुख्य स्वर- ध नी प, ध म, प ग रे, सा रे ग सा.

मांड रागातील गीतेसंपादन करा