Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


तिसरे महायुद्ध, ज्याला सहसा WWIII किंवा WW3 असे संक्षेपित केले जाते, ही नावे पहिल्या आणि द्वितीय विश्वयुद्धानंतरच्या काल्पनिक तिसऱ्या जागतिक मोठ्या प्रमाणावर लष्करी संघर्षाला दिलेली आहेत. हा शब्द किमान १९४१ पासून वापरला जात आहे. काहीजण हे शीतयुद्ध किंवा दहशतवादाविरुद्धच्या युद्धासारख्या मर्यादित किंवा अधिक किरकोळ संघर्षांवर लागू करतात. याउलट, इतरांनी असे गृहीत धरले आहे की असा संघर्ष व्याप्ती आणि विध्वंसक प्रभाव या दोन्ही बाबतीत पूर्वीच्या महायुद्धांना मागे टाकेल. [१]

अणुयुद्ध ही तिसऱ्या महायुद्धाच्या परिस्थितीची एक सामान्य थीम आहे. अशा संघर्षाची परिणती मानव नष्ट होण्यात झाली आहे.

महायुद्धाच्या समाप्तीजवळ आण्विक शस्त्रांच्या विकासामुळे आणि वापरामुळे  आणि अनेक देशांद्वारे त्यांचे त्यानंतरचे संपादन आणि तैनाती, पृथ्वीच्या सभ्यतेचा आणि जीवनाचा व्यापक विनाश घडवून आणणारा आण्विक सर्वनाश होण्याचा संभाव्य धोका ही तिसऱ्या महायुद्धाच्या अनुमानांमध्ये एक सामान्य थीम आहे. आणखी एक प्राथमिक चिंतेची बाब म्हणजे जैविक युद्धामुळे अनेक जीवितहानी होऊ शकते. हे जाणूनबुजून किंवा अनवधानाने, जैविक एजंटचे अपघाती प्रकाशन, एजंटचे अनपेक्षित उत्परिवर्तन किंवा वापरानंतर इतर प्रजातींशी त्याचे रुपांतर यामुळे होऊ शकते. विनाशासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रगत तंत्रज्ञानामुळे यासारख्या मोठ्या प्रमाणातील सर्वनाशिक घटना पृथ्वीचा पृष्ठभाग निर्जन बनवू शकतात.

१९३९ मध्ये दुसरे महायुद्ध सुरू होण्यापूर्वी महायुद्ध मी (१९१४-१९१८) " सर्व युद्धे संपवणारे युद्ध " असे मानले जात होते. असा प्रचलित विश्वास होता की पुन्हा कधीही एवढ्या विशालतेचा जागतिक संघर्ष होऊ शकत नाही. आंतरयुद्धाच्या काळात, पहिले महायुद्ध सामान्यत: "द ग्रेट वॉर" म्हणून संबोधले जात असे. द्वितीय विश्वयुद्धाच्या उद्रेकाने ही आशा खोटी ठरवली की मानवतेने अशा व्यापक जागतिक युद्धांची गरज आधीच "बाहेर" टाकली असेल. 

१९४५ मध्ये शीतयुद्धाच्या आगमनाने आणि सोव्हिएत युनियनमध्ये अण्वस्त्र तंत्रज्ञानाचा प्रसार झाल्यामुळे, तिसऱ्या जागतिक संघर्षाची शक्यता अधिक प्रशंसनीय बनली. शीतयुद्धाच्या काळात, अनेक देशांतील लष्करी आणि नागरी अधिकाऱ्यांनी तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यता वर्तवली होती आणि त्यासाठी नियोजन केले होते. परिस्थिती पारंपारिक युद्धापासून मर्यादित किंवा एकूण आण्विक युद्धापर्यंत होती. शीतयुद्धाच्या शिखरावर, परस्पर खात्रीशीर विनाशाचा सिद्धांत, ज्याने सर्वांगीण आण्विक टकराव हे संघर्षात सामील असलेल्या सर्व राज्यांचा नाश करण्याचे ठरवले होते, विकसित केले गेले होते. अशी परिस्थिती टाळण्याच्या अमेरिकन आणि सोव्हिएत नेत्यांच्या क्षमतेमध्ये मानवी जातीच्या संपूर्ण संभाव्य विनाशाने योगदान दिले असावे.

  1. ^ The New Quotable Einstein. Alice Calaprice (2005), p. 173.