ग्रेट ब्रिटनमधील फियाट डुकाटो रुग्णवाहिका
इ.स. १९४५ मध्ये ब्रिटीश आर्मी रुग्णवाहिकेच्या समोर राणी एलिझाबेथ द्वितीय (तत्कालीन राजकुमारी)

रुग्णवाहिका हे वैद्यकीयदृष्ट्या सुसज्ज वाहन असते ज्यात रूग्णालयांसारख्या उपचाराच्या ठीकाणी रूग्णांची ने-आण करण्यासाठी वापरतात. [१] काही वेळेस रुग्णालयाबाहेरची वैद्यकीय सेवा देखील रुग्णवाहिकेत रुग्णाला पुरवली जाते. आपत्कालीन वैद्यकीय सेवांद्वारे रूग्णाला आपत्कालीन परिस्थितीत प्रतिसाद देण्यासाठी रुग्णवाहिका वापरल्या जातात. या कारणासाठी, त्यात सामान्यत: फ्लॅशिंग चेतावणी दिवे आणि सायरनसह लावलेले असतात. ते दृश्यासाठी पॅरामेडिक्स आणि इतर प्रथम प्रतिसादकर्ते द्रुतपणे वाहतूक करू शकतात, आपत्कालीन काळजी घेण्याकरिता उपकरणे बाळगू शकतात आणि रूग्णालयात रुग्णालयात किंवा इतर निश्चित काळजी घेतात. बहुतेक रुग्णवाहिका व्हॅन किंवा पिक-अप ट्रकसारखे वाहन वापरतात. इतर रुग्णवाहिका मोटारसायकल, कार, बस, विमान आणि बोटींच्या स्वरूपात असतात.

सामान्यत: त्या वाहनांना रुग्णवाहिका म्हणतात ज्या रुग्णांना ने-आण करू शकतात. तथापि, आपत्कालीन-रुग्ण रूग्ण वाहतूक वाहन (ज्याला एम्बुलेट देखील म्हटले जाते) एक रुग्णवाहिका म्हणून गणले जाऊ शकते की नाही हे त्या त्या अधिकार क्षेत्राद्वारे ठरवले जाते. ही वाहने सहसा जीवनसामग्री उपकरणाने सुसज्ज नसतात (काही अपवाद सोडता) आणि सामान्यत: आपत्कालीन रुग्णवाहिकांच्या कर्मचाऱ्यांपेक्षा कमी पात्रता असलेले कर्मचारी येथे काम करतात. याउलट, ईएमएस एजन्सींमध्ये आपत्कालीन प्रतिक्रिया वाहने देखील असू शकतात जी रूग्णांची वाहतूक करू शकत नाहीत. [२] हे ईएमएस वाहने, फ्लाय कार किंवा प्रतिसाद वाहने अशा नावांनी ओळखली जातात.

रुग्णवाहिका हा शब्द लॅटिन शब्द "एम्बुलेर" वरून आला आहे याचा अर्थ "फिरणे किंवा फिरवणे" असा आहे. [३] या शब्दाचा मूळ अर्थ हालचाल करणारे रुग्णालय असा आहे. [४] इ.स. १४८७ मध्ये ग्रॅनाडाच्या अमीरात विरूद्ध कॅथोलिक सम्राटांनी मलागाच्या वेढा घेण्याच्या वेळी स्पॅनिश सैन्याने आणीबाणीच्या वेळी वाहतुकीसाठी रुग्णवाहिका (स्पॅनिशमधील अंबुलन्सिया) प्रथम वापरल्या होत्या. अमेरिकन गृहयुद्धात जखमींना युद्धाच्या मैदानातून बाहेर हलवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वाहनांना रुग्णवाहिका वॅगन्स असे म्हणत. [५] इ.स. १८७० फ्रँको-प्रुशियन युद्धाच्या आणि १८७६ च्या सर्ब-तुर्कीच्या युद्धाच्या वेळी फील्ड हॉस्पिटलना देखील रुग्णवाहिका म्हणत [६]. इ.स. १८५४ च्या सुमारास क्रिमीय युद्धाच्या वेळी वॅगनना प्रथमच रुग्णवाहिका म्हणून संबोधले गेले. [७]

इतिहाससंपादन करा

 
यापूर्वी १९४८च्या कॅडिलॅक मिलर-उल्कासारखी कार-आधारित रुग्णवाहिका
 
न्यूयॉर्क रुग्णवाहिकेचा अग्निशामक विभाग, १९४९

अशक्त रुग्णांना सक्तीने वाहून नेण्यासाठी गाड्यांचा वापर प्राचीन काळापासून होत असे, येथूनच रुग्णवाहिकेचा इतिहास सुरू होतो. इ.स. १४८७ मध्ये स्पॅनिश लोकांद्वारे आपातकालीन वाहतुकीसाठी प्रथम रुग्णवाहिका वापरल्या गेल्या आणि १८३० च्या दशकात नागरी रूपे कार्यान्वित करण्यात आल्या.[८] १९ व्या आणि २० व्या शतकामध्ये तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीमुळे आधुनिक स्वयं-चालित रुग्णवाहिका आल्या आहेत.

संदर्भसंपादन करा

  1. ^ Skinner, Henry Alan. 1949, "The Origin of Medical Terms". Baltimore: Williams & Wilkins
  2. ^ "Essex Ambulance Response Cars". Car Pages. 24 July 2004. 27 June 2007 रोजी पाहिले. 
  3. ^ "How Products Are Made: Ambulance". How products are made. (आधीच्या मूळ आवृत्तीत त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक 25 March 2007 रोजी मिळविली). 2 June 2007 रोजी पाहिले.  Unknown parameter |url-status= ignored (सहाय्य)
  4. ^ Oxford English Dictionary ambulance definition 1
  5. ^ "Civil War Ambulance Wagons". www.civilwarhome.com. 
  6. ^ The memoirs of Charles E. Ryan With An Ambulance Personal Experiences And Adventures With Both Armies 1870–1871 [१] and of Emma Maria Pearson and Louisa McLaughlin Our Adventures During the War of 1870 "Archived copy". (आधीच्या मूळ आवृत्तीत त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक 10 April 2008 रोजी मिळविली). 2008-03-25 रोजी पाहिले.  Unknown parameter |url-status= ignored (सहाय्य)
  7. ^ Oxford English Dictionary ambulance definition 2a
  8. ^ Katherine T. Barkley (1990). The Ambulance. Exposition Press.