"वस्तू व सेवा कर (भारत)" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

२३ बाइट्सची भर घातली ,  १ महिन्यापूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
छो (106.195.5.156 (चर्चा) यांनी केलेले बदल 2402:8100:302C:1A81:E8CC:735E:2B96:DEBE यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.)
खूणपताका: उलटविले
खूणपताका: सुचालन साचे काढले
[[File:GST India.png|thumb|वस्तू व सेवा कर (भारत)]][[File:The President Launching Goods and Services Tax (GST) on 1st July 2017.webm|thumb|The President Launching Goods and Services Tax (GST) on 1st July 2017]]
संपूर्ण देशामध्ये एकसमान( वस्तू व सेवा कर - एक राष्ट्र, एक कर, एक बाजार) अप्रत्यक्ष करपद्धतीकरिता वस्तु व सेवा कर प्रणालीचा अवलंब करण्याचा निर्णय केंद्र व राज्यशासनानी एकमताने घेतला. वस्तु व सेवा कराच्या अंमलबजावणी करिता संविधानात बदल करण्याची आवश्यकता होती .त्यानुसार बदल करण्याचे विधेयक लोकसभेत मांडण्यात आले ,व लोकसभेने संविधान ( एकशे बावीसवी सुधारणा ) विधेयक २०१४ दिनांक ६ मे २०१५ रोजी संमत केले , लोकसभेने पारित केलेले विधेयक संमतीकरिता राज्यसभेकडे पाठविण्यात आले ,राज्यसभेने काही बदलासहित वस्तू व सेवा कर विधयेक २०१४ दि. ३ ऑगस्ट २०१६ रोजी पारित केले , व बदलासह विधेयक लोकसभेकडे पाठविण्यात आले, व बदलांसह विधेयक लोकसभेकडे पाठविण्यात आले व राज्यसभेने सुचवलेले बदल लोकसभेने दि . ८ ऑगस्ट २०१६ रोजी स्वीकृत केले व संविधान सुधारणा विधेयक संमत करण्यात आले
'''वस्तू व सेवा कर {जीएसटी(GST)}:''' [[भारत|भारतात]] एक जुलै २०१७ पासून वस्तू व सेवा कर (जीएसटी<ref>इंग्लिश लाँग फॉर्म = GOODS AND SERVICE TAX</ref>) हा एकच अप्रत्यक्ष कर लागू करण्यात आला. देशभरात एकसमान करप्रणाली असावी असा उद्देश यामागे होता. त्यानुसार केंद्र आणि राज्य सरकारद्वारे त्यापूर्वी लागू असलेले अनेक अप्रत्यक्ष कर रद्द करून ही करप्रणाली भारतात लागू करण्यात आली. जीएसटी लागू करण्यासाठी भारताच्या राज्यघटनेत १२२ घटनादुरुस्तीवी दुरुस्तीघटनादुरुस्ती करून नवीन कायदे करण्यात आले.
 
'गुड्स ॲन्ड सर्व्हिसेस काउन्सिल' ही मध्यवर्ती वैधानिक संस्था जीएसटीचे नियमन करते. केंद्रीय अर्थमंत्री हे या काउन्सिलचे प्रमुख आहेत.
भारत हे एक संघराज्य लोकशाही आहे, याचा अर्थ असा आहे की त्याच्या घटनेत राज्ये आणि केंद्र यांच्यात सत्ता, जबाबदारी आणि महसूल संकलनाबद्दल स्पष्टपणे सीमांकन आहे.
 
उदाहरणार्थ, कायदा व सुव्यवस्था ही राज्याच्या अखत्यारीत येते, तर देशाचा बचाव ही केंद्राची जबाबदारी आहे. त्याचबरोबर जीएसटीमध्येही अशा स्पष्ट तरतुदी आहेत, जेणेकरून या केंद्र व राज्याबाबत कोणतेही वाद होणार नाहीत आणि दोघेही त्यांच्या पद्धतीने महसूल गोळा करुकरू शकतील.
 
'''CGST''' (सेंट्रल-जीएसटी)- यामध्ये केंद्राच्या कर संकलनाचा समावेश होतो.
'''SGST''' (स्टेट जीएसटी)- यामध्ये कर आकारण्याची जबाबदारी राज्याची असते. यामध्ये केंद्र हस्तक्षेप करत नाही.
 
'''IGST''' (इंटिग्रेटेड जीएसटी)- यामध्ये कर संकलन भारतीय संघराज्याच्या अखत्यारीत येते. ते युनियनद्वारेकेंद्रीय गोळासरकार केलेगोळा जातेकरते, परंतु नंतर ते राज्यांमध्ये हस्तांतरित केले जाते.
 
भारताची सध्याची कर रचना फारच जटिल आहे. भारतीय राज्यघटनेनुसार वस्तूंच्या विक्रीवर कर लादण्याचा अधिकार आणि वस्तूंच्या उत्पादन व सेवांवर कर आकारण्याचा अधिकार राज्य सरकारला आहे. यामुळे, देशात विविध प्रकारचे कर लागू आहेत, ज्यामुळे देशातील सध्याची कर प्रणाली अत्यंत जटिल बनली आहे. कंपन्या आणि छोट्या व्यवसायांना वेगवेगळ्या प्रकारच्या कर कायद्याचे पालन करणे अवघड जात आहे. म्हणून GST त्यावरील उपाय आहे, असे सांगितले जाते.{{पुनर्लेखन}}
 
==इतिहास==
१९८६ मध्ये [[विश्वनाथ प्रताप सिंग|विश्वनाथ प्रतापसिंह]] नेयांनी अप्रत्यक्ष करव्यवस्थेची सुधारणा प्रक्रिया- सुधारित मूल्यवर्धित कर (एमओडीव्हीएटी) सुरू केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://indianexpress.com/article/explained/looking-back-at-gsts-journey-how-an-idea-is-now-near-reality-arun-jaitley-4593103/|title=जीएसटी-अरूण जेटली|भाषा=इंग्लिश}}</ref>[[Image:Tax Regime in India.png|right|thumb|330px|]]
 
वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) कर, केंद्रीय अबकारी कर, सेवा कर, अतिरिक्त सीमा शुल्क, अधिभार, राज्यस्तरावरील मूल्यवर्धित कर आणि जकात इतर कर जे सध्याच्या आंतर-राज्य परिवहन वाहतुकीवर लागू आहेत, ते देखीलतेदेखील जीएसटी नियमातनियमांत नष्ट होण्याची शक्यता आहे.
 
जीएसटीने खालील कर एकत्र केले जातील:
* जाहिरात कर
 
विक्री, हस्तांतरण, खरेदी, वस्तुविनिमय, भाडेपट्टी किंवा वस्तू व/किंवा सेवांच्या आयातीसारख्या सर्व व्यवहारांवर जीएसटी आकारला जाईल. भारत दुहेरी जीएसटी मॉडेल घेईल, म्हणजेच प्रत्येक केंद्र आणि राज्य सरकारांनीसरकारांना कराधान (?) दिले जाते. एका राज्यामध्ये केलेल्या व्यवहारांसाठी केंद्र सरकार आणि राज्य जीएसटी (एसजीएसटी)द्वारे त्या राज्याच्या सरकारद्वारे सेंट्रल जीएसटी (सीजीएसटी)ला लागतील(?). आंतरशालेय (?) व्यवहार आणि आयात केलेल्या वस्तू किंवा सेवांसाठी, केंद्र सरकारद्वारा एकच एकीकृत जीएसटी (आयजीएसटी) लावला जाईल. जीएसटी हा खर्चावर आधारित कर आहे, त्यामुळे ज्या राज्यामध्ये वस्तू किंवा सेवा वापरल्या जात नाहीत त्या राज्यात ज्या उत्पादनांचा उपयोग केला जात नाही अशा राज्यांना कर दिले जाते.(???) आयजीएसटीने केंद्र सरकारकडून थेट करदात्यांची (?) कर वसूल करण्यासाठी (???) त्यांना राज्य सरकारने कर संग्रह (?) गुंतागुंतीचा केला आहे. आधीच्या यंत्रणेनुसार, राज्याला कर महसूल गोळा करण्यासाठी केवळ एका सरकारशी व्यवहार करणे आवश्यक आहे(?).<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.moneycontrol.com/news/business/economy/gst-the-illustrative-guide-to-how-transactions-will-take-place-after-2274785.html|title=GST: The illustrative guide to how transactions will take place after tax reform|संकेतस्थळ=Money Control|accessdate=10 May 2017|भाषा=इंग्लिश}}</ref>
 
==प्रभाव==
 
==कायदे==
प्रस्तावित जीएसटी कायद्यानुसार २१ सदस्य असलेल्या समितीची स्थापना करण्यात आली आहे.<ref>http://www.livemint.com/Politics/PC6MEiMyZ870VZveGuU3yJ/Rajya-Sabha-panel-to-hear-GST-concerns-on-16-June.html</ref> राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेश जीएसटी कायदा जम्मू आणि काश्मीर वगळता<ref>http://indianexpress.com/article/business/economy/gst-rollout-all-except-jammu-kashmir-pass-state-gst-legislation-4716003/</ref> भारताच्या सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांद्वारे पारित करण्यात आले होते(?), जे १ जुलै २०१७ पासून२०१७पासून करसवलत सुलभ करण्यासाठी मार्ग तयार करतात(?) सिक्युरिटीज विक्री आणि खरेदीवर जीएसटी नसेल. सिक्युरिटीज ट्रॅन्झॅक्शन टॅक्स (एसटीटी)द्वारे ते चालू राहील
/55643968.cms?</ref>
 
२०११ साली माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांनी सर्वात आधी वस्तू व सेवा कराचा प्रस्ताव लोकसभेत सादर केला व २०१७ साली पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या काळात याची अंमलबजावणी केली गेलीझाली.
 
==जीएसटीसंबंधी पुस्तके==
* GST सर्वांसाठी (लेखक - सतीश शेवाळ कर)
जी. एस. टी. वस्तू आणि सेवा कर कायदा- एक परिचय ( माध्यम मराठी) - ( लेखक : प्रा. प्रवीण कामथे, प्रा. मेघना पाटील ( मुदिराज), साई ज्योति पुब्लिकेशनपब्लिकेशन, नागपुरनागपूर.
 
==संदर्भ व नोंदी==
५७,२९९

संपादने