"सात बाराचा उतारा" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

बदलांचा आढावा नाही
खूणपताका: दृश्य संपादन संदर्भ क्षेत्रात बदल.
 
==७/१२ चा उतारा म्हणजे काय?==
सातबारा उतारा म्हणजे जमिनीचा एक प्रकारचा आरसा होय. कारण हा उतारा वाचून प्रत्यक्ष जमिनीवर न जाता त्या जमिनीचा संपूर्ण अंदाज आपल्याला बसल्या जागी मिळू शकतो. महाराष्ट्र शासनाच्या '''महाराष्ट्र जमीन महसूल कायदा १९७१''' अंतर्गत शेतजमिनींच्या हक्कांबाबत विविध नोंदी ठेवल्या जातात. यासाठी वेगवेगळी नोंदणीपुस्तके असतात(रजिस्टर बुक्स). या रजिस्टर मध्येरजिस्टरांमध्ये कुळांचे मालकी हक्क, शेतजमिनीचे हक्क, त्यातल्या पिकांचे हक्क यांचा समावेश असतो. तसेच यासोबत २१ वेगवेगळ्या प्रकारचे 'गावचे नमुने' ठेवलेले असतात. यापैकी 'गावचा नमुना' नं ७ आणि 'गावचा नमुना' नं १२ मिळून सातबारा उतारा तयार होतो. म्हणून त्या उताऱ्याला सातबारा उतारा असे म्हणतात.<ref name="mayboli-article">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा = http://www.maayboli.com/node/47607|title = सातबारा उतारा कसा वाचावा?|प्रकाशक = मायबोली}}</ref>
 
==७/१२ उतारा काय दर्शवितो?==
प्रत्येक जमीनधारकास स्वतःकडे असलेली [[जमीन]] किती व कोणती हे सातबारा उताऱ्यावरून कळू शकते. 'गाव नमुना ७' हे अधिकारपत्रक आहे व 'गाव नमुना १२' हे पीक-पाहणी पत्रक आहे. जमीन व महसूलाच्या व्यवस्थापनासाठी प्रत्येक गावच्या तलाठ्याकडे हे 'गाव नमुने' असतात. बालाजी
सातबारा उताऱ्याच्या अगदी वर गाव,तालुका,जिल्हा इत्यादी नमूद केलेले असते. ७/१२ हा जमीन मालकी हक्काचा प्राथमिक व अंतिम पुरावा असतो. ७/१२ ची नविन पुस्तके साधारणता १० वर्षानी लिहिली जातात. ७/१२ पीक पाहनी नोंद दर वर्षी केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://infomarathi.in/full-information-about-7-12-record/|title=७/१२ म्हणजे काय व त्यात कशाचा समावेश होतो ? » Info Marathi|दिनांक=2019-06-15|संकेतस्थळ=Info Marathi|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-10}}</ref>
 
सातबारा उताऱ्याच्या अगदी वर गाव, तालुका, जिल्हा इत्यादी नमूद केलेले असते. ७/१२ हा जमीन मालकी हक्काचा प्राथमिक व अंतिम पुरावा असतो. ७/१२ ची नविननवीन पुस्तके साधारणता १० वर्षानी लिहिली जातात. ७/१२ पीक पाहनीपाहणी नोंद दर वर्षी केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://infomarathi.in/full-information-about-7-12-record/|title=७/१२ म्हणजे काय व त्यात कशाचा समावेश होतो ? » Info Marathi|दिनांक=2019-06-15|संकेतस्थळ=Info Marathi|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-10}}</ref>
== ७/१२ उतारा ऑनलाईन कसे मिळवावे? ==
 
महाभूलेख महाराष्ट्र भूमि अभिलेख: महाराष्ट्र शासनाने सर्व शेतकर्‍यांना व राज्यातील इतर नागरिकांना त्यांच्या शेती व जमीनीशी संबंधित कोणत्याही माहितीसाठी अधिकृत वेबसाइट सुरू केली आहे. ज्याचे नाव आहे. '''महाभुलेख( Maha Bhulekh- Maharashtra Bhumi Abhilekh) ''' या पोर्टलद्वारे सर्व शेतकरी आणि इतर नागरिक त्यांच्या जमिनीशी संबंधित माहिती पाहू शकतात - जसे महाराष्ट्र भूमी अभिलेख नकाशा खसरा-खतौनी रेकॉर्ड ऑनलाइन.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mahitilake.com/2020/06/satbara-utara-mhanje-kay-online-mahabhulekh-satbara-ksa-baghaycha-2020.html|title=7/12 उतारा- महाराष्ट्र भूमी अभिलेख सातबारा म्हणजे काय?-सातबारा कसा बघायचा?|last=mahitilake|first=|date=2020-06-09|website=माहितीलेक|language=English|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-01-30}}</ref>
== ७/१२ उतारा ऑनलाईन कसेकसा मिळवावेमिळवावा? ==
महाभूलेख महाराष्ट्र भूमि अभिलेख: महाराष्ट्र शासनाने सर्व शेतकर्‍यांना व राज्यातील इतर नागरिकांना त्यांच्या शेती व जमीनीशी संबंधित कोणत्याही माहितीसाठी अधिकृत वेबसाइट सुरू केली आहे. ज्याचे नाव आहे. '''महाभुलेख( Maha Bhulekh- Maharashtra Bhumi Abhilekh) ''' या पोर्टलद्वारे सर्व शेतकरी आणि इतर नागरिक त्यांच्या जमिनीशी संबंधित माहिती पाहू शकतात - जसे महाराष्ट्र भूमी अभिलेख नकाशानकाशाचे ऑनलाईन खसरा-खतौनीखतावणी रेकॉर्ड ऑनलाइन.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mahitilake.com/2020/06/satbara-utara-mhanje-kay-online-mahabhulekh-satbara-ksa-baghaycha-2020.html|title=7/12 उतारा- महाराष्ट्र भूमी अभिलेख सातबारा म्हणजे काय?-सातबारा कसा बघायचा?|last=mahitilake|first=|date=2020-06-09|website=माहितीलेक|language=English|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-01-30}}</ref>
 
महाराष्ट्र सरकारच्या संकेतस्थळाला भेट द्या किंवा येथे https://bhulekh.mahabhumi.gov.in या लिंकवर क्लिक करा. [https://mahanews.co.in/7-12-utara-extract-meaning-in-marathi/ 7/12] सबमिट वर क्लिक करा, व वरील विहीत केलेल्या माहिती नुसार 7/12 प्रदर्शित होइल.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://mahanews.co.in/7-12-utara-extract-meaning-in-marathi/|title=सातबारा (7/12) उतारा म्हणजे काय? सातबारा कशासाठी वापरतात?|last=MahaNews|दिनांक=2019-09-10|संकेतस्थळ=MahaNews|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-11}}</ref>
 
महाराष्ट्र शासन महसूल विभागविभागाची यांची ऑफिसिअलऑफिशियल वेबसाईट आहे '''bhulekh.mahabhumi.gov.in''' यावर डिजिटल साइन (डिजिटल हस्ताक्षरात) सात बारा उपलब्द्धउपलब्ध करून देण्यात आलेला आहे आणि डिजिटल साइन असल्याकारणाने सब्बधितसंबधित तलाठी व नायब तहसीलदारांची सही घेण्याची गरज नाही.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mahitilake.com/2021/03/7-12-utara-in-marathi-online.html|title=डिजिटल सात-बारा कसा डाउनलोडडाऊनलोड करायचा?|date=2021-03-21|website=माहितीलेक|access-date=2021-04-07}}</ref>
 
=किल्ले वडगाव =
 
 
अ) गाव नमुना ७ च्या उतार्‍याच्याउताऱ्याच्या डाव्या बाजूस भूमापन्/सर्व्हे/गट नं व हिस्सा नं. दाखविलेला असतो. सरकारने प्रत्येक जमिनीच्या गटाला एक नंबर दिलेला असतो, त्याला भूमापन किंवा सर्व्हे नंबर किंवा गट नंबर म्हणतात. आणि या प्रकारातील जमिनीचा हिस्सा कितवा आहे हे हिस्सा नंबर मध्ये दाखविलेले असते. त्याजवळच जमीन ज्या प्रकाराने धारण केलेली असते ती भूधारण पद्धती दाखविलेली असते. सदरची जमीन त्या व्यक्तीकडे कशी आली हे त्यावरून कळते.
 
*भोगवटादार वर्ग१ म्हणजे ही जमीन वंशपरंपरेने चालत आलेली, मालकीहक्क असलेली असते.यालाच खालसा असेही म्हणतात.
 
*भोगवटादार वर्ग२ म्हणजे सरकारने अल्पभूधारक किंवा भूमिहीनांना दिलेल्या जमिनी. जिल्हाधिकार्‍यांनी परवानगी दिली तरच या जमिनीची विक्री, भाडेपट्टा, गहाण, दान्, हस्तांतरण करता येते. सरकारने विशिष्ट शर्ती किंवा विशिष्ट कामांसाठी किंवा मुदतीसाठी किंवा भाडेपट्ट्याने दिलेली जमिन भूधारणमध्ये मोडते. अशा अटींचा भंग केल्यास सरकार ती काढून घेते. या इनाम्,इनामी वतन वर्गातल्या जमिनी असतात.
 
भूमापन क्रमांकाचे स्थानिक नाव या रकान्यात शेतकर्‍यानेशेतकऱ्याने आपल्या जमिनीला नाव दिलेले असल्यास(खाचर/वाळूखाच) उल्लेख असतो.
 
त्याखाली जमिनीचे 'लागवडीचे योग्य क्षेत्र' यात जिरायत्, बागायत, भातशेतीचे क्षेत्र याची एकूण नोंद असते. हे क्षेत्र एकर/हेक्टर व गुंठे/आर मध्येआरमध्ये दाखविलेले असते.
 
त्याखाली पो.ख. म्हणजे 'पोट खराबा' म्हणजे लागवडीस पूर्णतः अयोग्य असे क्षेत्र दाखविलेले असते. यात पुन्हा वर्ग्वर्ग (अ) म्हणजे शेतातील बांध/नाले/खाणी यांचा समावेश होतो, तर वर्ग(ब) मध्ये रस्ते,कालवे,तलाव व विशिष्ठविशिष्ट कामांसाठी राखून ठेवलेल्या जमिनीची नोंद असते.
त्याखाली 'आकार', जमिनीवर लावण्यात येणारा कर रु./पैसे मध्येपैसेमध्ये दिलेला असतो.
 
गाव नमुना ७च्या मध्यभागी मालकाचे किंवा कब्जेदाराचे नाव दिलेले असते. प्रत्यक्ष व्यवहाराच्यावेळी सातबारा उतारा पाहिला असता जर जमीन विकत देणार्‍याच्यादेणाऱ्याच्या नावास कंस केला असेल तर तीतो त्या जमिनीची मालक नाही असे समजावे. जमीन विकल्यावर अगोदरच्या नावास कंस करून नवीन मालकाचे नाव त्याखाली लिहिले जाते. मालकाचे नावाशेजारी, वर्तुळात काही क्रमांक दिलेले असतात, त्याला फेरफार असे म्हणतात.
 
ब) गावनमुना ७च्या उजव्या बाजूला भूधारकाच्या जमिनीचा खातेक्रमांक व त्याखाली कोणाची कुळवहिवाट असेल तर त्या कुळाचे नाव लिहिलेले असते व खंडाची रक्कम दाखविलेली असते.
५७,२९९

संपादने