"डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

Filled in 2 bare reference(s) with reFill 2
खूणपताका: मोबाईल संपादन मोबाईल वेब संपादन संदर्भ क्षेत्रात बदल.
(Filled in 2 bare reference(s) with reFill 2)
| पहिला भाग = १८ मे २०१९
| अंतिम भाग =
| भाग संख्या = ३०० (२८ ऑगस्ट २०२० रोजी)<ref>{{Cite web|url=https://www.hotstar.com/in/tv/dr-babasaheb-ambedkar/1260005111|title=Dr. Babasaheb Ambedkar|website=Disney+ Hotstar}}</ref>
| वर्ष संख्या =
| कार्यकारी निर्माता = अपर्णा पाडगांवकर
| संकेतस्थळ =
}}
'''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : महामानवाची गौरवगाथा''' ही १८ मे २०१९ पासून [[स्टार प्रवाह]] दूरचित्रवाहिनीवर प्रक्षेपित होणारी एक मराठी मालिका आहे. [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांच्यावर आधारित या मालिकेचे टीझर १५ फेब्रुवारी २०१९ रोजी प्रदर्शित करण्यात आले होते.<ref>{{Citation|last=starpravahindia|title=Bhimrao {{!}} भीमराव - एक गौरव गाथा {{!}} New Serial Promo {{!}} Starts 14th April {{!}} Star Pravah|date=2019-02-16|url=https://www.youtube.com/watch?v=Sqd2PWT-rCg&app=desktop|accessdate=2019-02-19}}</ref> हा कार्यक्रम रात्री ९ वाजता [[सोमवार]] ते [[शनिवार]] प्रसारित केला जात होता. सध्या हा कार्यक्रम रात्री १०:३० वाजता प्रसारित केला जातो. कार्यक्रमाचे ओपनिंग ३.२ टीआरपी रेटिंगने झाले. या मालिकेत अभिनेता [[सागर देशमुख]] हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची प्रमुख भूमिका साकारत आहेत. सिने-दिग्दर्शक सतीश राजवाडे यांनी डॉ. आंबेडकरांच्या भूमिकेसाठी सागर देशमुख यांची निवड केली असून, विशाल पाठारे यांनी त्यांचे मेकअप डिझाईन केले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/actor-sagar-deshmukh-to-play-dr-babasaheb-ambedkar-in-marathi-serial/articleshow/68607751.cms|title=Sagar Deshmukh: सागर देशमुख पुलंनंतर साकारणार बाबासाहेब|दिनांक=2019-03-28|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/tv_and_theatre/actor-sagar-deshhmukh-to-play-lead-role-in-dr-babasaheb-ambedkar-tv-serial-on-star-pravah-648968|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांवरील मालिकेत 'हा' अभिनेता मुख्य भूमिकेत|last=टीम|पहिले नाव=एबीपी माझा वेब|दिनांक=2019-03-28|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-28}}</ref> ही मालिका महाराष्ट्रासह देशात इतरत्र ठिकाणी सुद्धा प्रसिद्ध आहे. [[युरोप]] आणि [[अमेरिका|अमेरिकेसारख्या]] विदेशांमध्येही ही मालिका पाहिली जाते.<ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/television/dr-babasaheb-ambedkars-famous-foreign-countrys-well/|title=‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर’ मालिकेची प्रसिद्धी सातासमुद्रापार|date=27 जुलै 2019|website=Lokmat}}</ref>
 
==निर्मिती==
या मालिकेची दशमी क्रिएशन निर्मिती संस्था असून, दिग्दर्शन गणेश रासने करत आहेत. १८ मे २०१९ रोजी [[बुद्ध जयंती]]चे औचित्य साधून या मालिकेचा पहिला भाग प्रक्षेपित केला गेला आहे. मालिकेतून बाबासाहेबांचे बालपणापासून ते महापरिनिर्वाणापर्यंतचे संपूर्ण जीवनचरित्र रेखाटले जात आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सामाजिक, राजकीय, आर्थिक, शैक्षणिक, पत्रकारिता, कायदे अशा विविध क्षेत्रातीलक्षेत्रांतील कार्याचाकार्यांचा आढावा मालिकेतून घेतला जाणार आहे. ही मालिका इतिहासकार व चरित्रकार [[चांगदेव भवानराव खैरमोडे]] यांच्या "डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर" या चरित्रग्रंथाच्या (भाग १ ते १२) वरया चरित्रग्रंथावर आधारित असलीआहे, तरीतथापि या मालिकेसाठी मराठी, हिंदी, इंग्रजी आदी भाषांमधील किमान ८०० पेक्षा अधिक ग्रंथ-पुस्तकांचा धांडोळा घेतलेला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/television/dr-babasaheb-ambedkars-life-journey-will-be-shown-small-screen/|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जीवनपट उलगडणार छोट्या पडद्यावर|last=author/online-lokmat|दिनांक=2019-02-18|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-19}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/new-marathi-tv-serial-on-dr-b-r-ambedkars-life-to-start-on-star-pravah/articleshow/68044422.cms|title=डॉ बाबासाहेब आंबेडकर: छोट्या पडद्यावर उलगडणार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा जीवनपट|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-19}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/a-new-show-based-on-the-life-of-babasaheb-bhimrao-ambedkar-to-go-on-air-soon/articleshow/68023249.cms|title=A new show based on the life of Babasaheb Bhimrao Ambedkar to go on-air soon - Times of India|संकेतस्थळ=The Times of India|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-02-19}}</ref>
 
आंबेडकरांवरील मालिका तयार करण्याचा निर्णय घेण्यात मोठा वाटा असणारे स्टार प्रवाह वाहिनीचे कंटेंट हेड आणि सिने -दिग्दर्शक सतीश राजवाडे यांचे असे मत आहे की, ''"एक स्टोरी टेलर म्हणून मला वैयक्तिकरीत्या असे वाटते की, ज्या एका व्यक्तीच्या कृतज्ञतेपायी दादरच्या [[चैत्यभूमी]], नागपूरच्या [[दीक्षाभूमी]] यांसारख्या ठिकाणी देशभरातून लाखो लोक येतात. आमच्या भाकरीवर, आमच्या जगण्यावर केवळ बाबासाहेबांचा अधिकार आहे, असे लोक म्हणतात, तेव्हा त्या व्यक्तीचे सामर्थ्य किती मोठे असेल विचार करा. आजही कुणा सामान्याला विचारले, तर [[भारताचे संविधान|संविधान]] लिहिणारा माणूस या पलीकडे कित्येकांना बाबासाहेबांबद्दल फारशी माहिती नाही. त्यांचा संघर्ष, त्यांच्या आयुष्यातले चढउतार, त्यांचा त्याग आणि त्यांचे संपूर्ण देशासाठी असलेले कार्य, एवढे उत्तुंग आहे की, त्यांचा जीवनपट सर्वांपर्यंत पोहचवायलाच हवा, असा आमचा ध्यास आहे. त्याच ध्यासापायी, हे सर्व चालू आहे. बाबासाहेब सर्वांना कळावेत, हीच आमची प्रामाणिक इच्छा आहे."''
 
तसेच दशमी क्रिएशनच्या प्रतिनिधी म्हणून अपर्णा पाडगावकर म्हणाल्या की, ''"बाबासाहेब म्हटले की केवळ [[आरक्षण]] देणारे, असा गैरसमज समाजात आहे. त्यांना केवळ मागासवर्गीयांचा कैवारी म्हटले जाते, हे आपले अज्ञान आहे. गरोदर स्त्रीला तीन महिन्यांची अधिकृत सुटी, कामगारांना आठ तासांची शिफ्ट, द्विभार्या प्रतिबंधक कायदा अशा विविध स्त्री हक्काच्या, कामगार हक्काच्या निर्णयांत त्याचे मोठे योगदान होते, हे जोवर सर्वांपर्यंत पोहोचत नाही, तोवर परिस्थिती बदलणे अवघड आहे. एक स्त्री म्हणून माझ्यावर त्यांचे खूप थोर उपकार आहेत, असे मी मानते. याच उपकरांतून उतराई होण्याचा हा छोटासा प्रयत्न."''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/maheshkumar-munjale-writes-about-ambedkar-jayanti-6046511.html|title=‘भीमराव’ अंडरग्राऊंड इन ‘हिंदु’स्थानी मोहल्ला!|दिनांक=2019-04-14|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-09}}</ref>
या मालिकेबद्दल सतीश राजवाडे सांगतात की, ''"हा विषय करायचाच होता. कारण केवळ त्या व्यथा, जाणीवा आणि संघर्ष लोकांपर्यंत पोहोचवायचा नव्हता तर त्या संघर्षांतून महामानव कसा घडतो हे जगासमोर आणायचे होते. या संकल्पनेला तीन तासांचा चित्रपट न्याय देऊ शकत नाही हे लक्षात आल्यामुळे मालिका हे प्रभावी माध्यम निवडले. हल्ली मुलांचे वाचन कमी झाले आहे, परंतु दृकश्राव्य माध्यमातून बाबासाहेब त्यांच्यासमोर आले तर ते त्यांना जास्त आवडेल. मालिकेच्या माध्यमातून घराघरांत बाबासाहेब पोहोचावेत, असा उद्देश होता. त्यांच्या आयुष्यातील राजकीय घडामोडी जगाला माहिती असतील, पण तिथपर्यंत पोहोचण्यासाठी बालपणी जो संघर्ष करावा लागला, जे हाल सोसावे लागले ते मात्र पडद्याआड आहेत. आणि तेच दाखवण्यासाठी मालिकेचे कथानक बालपणापासून सुरू होते. सत्य कथा सांगणे हा एकमेव स्वच्छ उद्देश यामागे आहे. प्रत्येक प्रसंगाला बाबासाहेब तोंड देत राहिले, परंतु ते मागे फिरले अशी एकही घटना त्यांच्या आयुष्यात सापडणार नाही. आणि ही जिद्द, चिकाटी त्या काळात बाळगणाऱ्या या सामान्य माणसाच्या जाणिवा निश्चितच असामान्य होत्या. म्हणून ही कथा नसून शिकण्याची प्रक्रिया आहे. कौटुंबिक नाट्याच्या पलीकडे जाऊन काहीतरी वेगळा आणि ज्ञान देणारा विषय लोकांपुढे मांडता आला याचा आनंद अधिक आहे."''<ref name="auto"/>
 
== शीर्षकगीत ==
:‘क्रांतिसूर्य तू - शिल्पकार तू भारताचा, [[बोधिसत्व]] मूकनायका<br>
:: [[बोधिसत्व]] मूकनायका<br>
:मोडल्या रुढी - त्या परंपरा- दिव्यतेजा, तूच सकल न्याय दायका<br>
:जीवन तुझे आम्हास प्रेरणा, दाही दिशा तुझिच गर्जना<br>
::तूच सकल न्याय दायका<br>
:भीमराया माझा भीमराया, आला उद्धाराया माझा भीमराया<br>
:जीवन तुझे आम्हास प्रेरणा, दाही दिशा तुझिच गर्जना<br>
::दाही दिशा तुझिच गर्जना<br>
:भीमराया माझा भीमराया
:भीमराया माझा भीमराया, :आला उद्धाराया माझा भीमराया<br>
:भारताचा पाया माझा भीमराया’…
::भीमराया माझा भीमराया
 
वरीलप्रमाणे या मालिकेच्या शीर्षकगीताचे शब्द असून त्याची रचना वा लेखन गायक [[आदर्श शिंदे]] आणि उत्कर्ष शिंदे या दोघा बंधुंनी केले आहे, तर गायन केवळ आदर्श शिंदेंनी केले आहे. आदर्श आणि उत्कर्षनेउत्कर्ष यांनी या गाण्यावरशीर्षकगीत बराच अभ्यास आणि वाचन करुन शब्द लिहिले आहे. या दोघांनी पहिल्यांदाच मालिकेचेएखाद्या शीर्षकमालिकेचे गीतशीर्षकगीत लिहिले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/dr-babasaheb-ambedkar-serial-title-track-1890111/|title=‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर’ मालिकेचं दमदार शीर्षकगीत|दिनांक=2019-05-08|संकेतस्थळ=Loksatta|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/tv_and_theatre/title-track-of-dr-babasaheb-ambedkar-serial-on-star-pravah-written-by-adarsh-and-utkarsh-sung-by-adarsh-shinde-662560|title='डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर' मालिकेचं दमदार शीर्षकगीत, आदर्श-उत्कर्षची लेखणी आणि भारदस्त आवाजाची जादू|last=टीम|पहिले नाव=एबीपी माझा वेब|दिनांक=2019-05-09|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-09}}</ref>
 
== कलाकार ==
मालिकेतील काही कलाकार व त्यांच्या व्यक्तिरेखा खालीलप्रमाणे आहेत.
 
* [[सागर देशमुख]] — [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]
* राहूल सोलापूरकर – [[शाहू महाराज]]
 
== हिंदी मध्येहिंदीमध्ये प्रदर्शित ==
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १२९व्या जयंती निमित्त १४ एप्रिल २०२० पासून ही मालिका हिंदी भाषेत दर सोमवार ते शुक्रवार रात्री ८ वाजता स्टार भारत या वाहिनीवर प्रदर्शित होणारहोत आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.esakal.com/manoranjan/star-bharat-air-marathi-series-dr-babasaheb-ambedkar-hindi-280432|title=मराठीतील प्रसिद्ध मालिका 'डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर-महामानवाची गौरवगाथा' आजपासून हिंदीमध्ये प्रदर्शित &#124; eSakal|website=www.esakal.com}}</ref>
 
== हे सुद्धा पहा ==
* [[सर्वव्यापी आंबेडकर]]
 
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
 
== बाह्य दुवे ==
* [https://www.loksatta.com/manoranjan-news/b-r-ambedkar-star-pravah-mpg-94-1934892/lite/ गौरवगाथा - हरी नरके]
* [https://hindi.theprint.in/opinion/babasaheb-ambedkars-serial-is-running-in-maharashtra-on-star-pravah/73263/ महाराष्ट्र में धूम मचा रहा है डा. बाबासाहब आंबेडकर का सीरियल]
३३,००२

संपादने