"शांताबाई कांबळे" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

८९७ बाइट्स वगळले ,  १ वर्षापूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
छो (Bot: Reverted to revision 1667827 by QueerEcofeminist on 2019-02-27T04:07:29Z)
 
}}
 
'''शांताबाई कृष्णाजी कांबळे''' (जन्म : [[मार्च]], [[इ.स.मार्च १९२३|१९२३]]) या [[मराठी]] साहित्यिक [[अरुण कांबळे]] यांच्या आई आहेतहोत.
 
==जीवन==
शांताबाई कांबळे ह्या दलित स्त्री लेखिका, शिक्षिका व सामाजिक कार्यकर्त्या आहेतहोत्या.
त्यांचा जन्म सोलापुरसोलापूर जिल्ह्यात महुद बुद्रुक या गावी झाला।झाला. त्यांचेआइवडीलत्यांचे आईवडील अत्यंत दरिद्र्यातदरिद्ऱ्यात जगत होते, तरिहीतरीही त्यांना मुलिलामुलीला शिकवायचे होते.
। जातियतेच्याजातीयतेच्या जोखडात अडकलेल्या समाजकडुनसमाजकडून त्यांना प्रचण्डप्रचंड त्रास देण्यात आला।झाला.
तरिहीइयत्ता तिसरीपासून त्यांनी शालेय शिक्षणा साठिशिक्षणासाठी झगडा देऊन शिक्षण पूर्ण केले.
3 तिसर्या वर्गा पासुन वर्गा बाहेर बसवले जाई आणि बाकी विद्यार्थ्यांना स्पर्श करण्याची बन्दी होती।
तरिही त्यांनी शालेय शिक्षणा साठि झगडा देऊन शिक्षण पूर्ण केले.
 
==कार्य==
शांताबाई काळंबळे या पुण्याच्या महिला शालेतशाळेत शिकुनाशिकूना शिक्षिका झल्या. त्याचे१८५७ शिक्षिका होणेसाली हे(!!!!) बाबासाहेबांच्या चळवळिचानेतृत्वात एकआजूबाजूच्या भाग झालागावांत तेशांताबाई आणि त्यांचे पति बाबासाहेबांच्यायांच्या माध्यमातून चलवालिटधर्मांतरण शामीलझाले. झाले।
१९८३ साली शासकीयसरकारी सेवानोकरीतून नीवृत्तीनिवृत्त नंतरझाल्यावर त्यांनीशांताबाई कांबळे यांनी लिहिलेले 'माज्या जल्माची चित्तर कथाचित्तरकथा' हे आत्मवृत्त प्रसिध्दप्रसिद्ध झाले। आत्मकथा ही साहित्याचे एक मुख्य रूप आहे ।झाले. दलित वाङ्मयातील महिला लेखिकेने लिहिलेले हे भारतातील पहिले दलित स्त्रीचे आत्मकथन आहे.
त्यांनी बाबासाहेबांबरोबर ची १९४२ ची प्रेरणा दायी भेट त्यांनी त्यांच्या पुस्तकात नमुद केली आहे। १८५७ साली बाबासाहेबा च्या नेतृत्वात आजुबाजुच्या ७ गावात शान्ताबाई आणि त्यांचे पति यांच्या माध्यमातुन धर्मांतरण झाले।
दिनकर साक्रीकरांच्या प्रयत्नांतून हे आत्मवृत्त १९८२ साली ‘पूर्वा’ मासिकात पहिल्यांदा प्रकाशित झाले.
१९८३ साली शासकीय सेवा नीवृत्ती नंतर त्यांनी लिहिलेले माज्या जल्माची चित्तर कथा हे आत्मवृत्त प्रसिध्द झाले। आत्मकथा ही साहित्याचे एक मुख्य रूप आहे । दलित वाङ्मयातील महिला लेखिकेने लिहिलेले हे भारतातील पहिले दलित स्त्रीचे आत्मकथन आहे.
जन्माने महार. पुढे ५७ साली डॉ. बाबासाहेबांच्या प्रेरणेने धर्मांतर केले. महारकीची कामे करीत, सुगीच्या वेळी शेतावरच्या बैलांनी खाल्लेली आणि शेणातून पडलेली ज्वारी धूऊनधुवून स्वच्छ करुनकरून खात, सातवीपर्यंतचे शिक्षण खेड्याहूनही खेडे असलेल्या गावात शांताबाईंने आवडीने व जिद्दीने केले. नंतरही गावातून अन्न गोळा करत घरी आणण्याची पाळी आली, तर तेही केले. लग्न झाल्यावर नवर्‍यानेनवऱ्याने दुसरी बायको करून आणली म्हणून स्वतःचे व्यक्तिमत्वव्यक्तिमत्त्व शोधायला घराबाहेर पडलेली ही दलित ‘नोरा’ मास्तरकी करीत शिक्षणक्षेत्रात शिक्षणाधिकारी म्हणून सत्ता मिळवून निवृत्त झाली. 'माज्या जल्माची चित्तरकथा' या पुस्तकावर आधारीतआधारित नाजुका या नावाने मालिकाएक येतदूरचित्रवाणी असेमालिका होती.
दिनकर साक्रिकरांच्या प्रयत्नातुन १९८२ साली ‘पूर्वा’ मासिकात पथमतः छापण्यात आले.
शांताबाई कांबळे यांचा अनेक पुरस्काराने सन्मान झाला आहे, त्यातत्यांत दलितमित्र हा उच्च पदाचाएक सन्मान मिलाला आहे।आहे.
जन्माने महार. पुढे ५७ साली डॉ. बाबासाहेबांच्या प्रेरणेने धर्मांतर केले. महारकीची कामे करीत, सुगीच्या वेळी शेतावरच्या बैलांनी खाल्लेली आणि शेणातून पडलेली ज्वारी धूऊन स्वच्छ करुन खात, सातवीपर्यंतचे शिक्षण खेड्याहूनही खेडे असलेल्या गावात आवडीने व जिद्दीने केले. नंतरही गावातून अन्न गोळा करत घरी आणण्याची पाळी आली, तर तेही केले. लग्न झाल्यावर नवर्‍याने दुसरी बायको करून आणली म्हणून स्वतःचे व्यक्तिमत्व शोधायला घराबाहेर पडलेली ही दलित ‘नोरा’ मास्तरकी करीत शिक्षणक्षेत्रात शिक्षणाधिकारी म्हणून सत्ता मिळवून निवृत्त झाली. माज्या जल्माची चित्तरकथा या पुस्तकावर आधारीत नाजुका या नावाने मालिका येत असे
अनेक पुरस्काराने सन्मान झाला आहे त्यात दलितमित्र हा उच्च पदाचा सन्मान मिलाला आहे।
 
== प्रकाशित साहित्य ==
{{DEFAULTSORT:कांबळे,शांताबाई कृष्णाजी}}
[[वर्ग:मराठी लेखिका]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
५७,२९९

संपादने