"वामन अवतार" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

६,७१३ बाइट्सची भर घातली ,  २ वर्षांपूर्वी
छो
बदलांचा आढावा नाही
छो (माता पित्याचे नाव)
खूणपताका: मोबाईल संपादन मोबाईल वेब संपादन
छोNo edit summary
खूणपताका: मोबाईल संपादन मोबाईल वेब संपादन
| नाव_अन्य_लिपी =
| नाव_अन्य_लिपी_लेखन =
| निवासस्थान =
| लोक =
| वाहन =
}}
 
'''वामन अवतार''' हा [[विष्णु|विष्णूच्या]] दशावतारांपैकी पाचवा अवतार मानला जातो.वामन अवतार हा भगवान विष्णूचा पाचवा अवतार आहे. भगवंताची लीला असीम आहे आणि त्यातील एक म्हणजे वामन अवतार. श्रीमद् भगवदपुराणात याबद्दल एक आख्यायिका आहे. वामन अवतारानुसार, देव-भुतांच्या युद्धामध्ये राक्षसांचा पराभव होण्यास सुरवात होते. पराभूत असुर त्यांच्या राक्षसांसह मृत आणि मृत होतात आणि दुसरीकडे, राक्षस राजा इंद्राच्या बलिदानाने ठार मारला जातो, मग गुरु शुक्राचार्य राक्षस त्याच्या मृत संजीवनी विद्यासमवेत बलिदान देतात आणि इतर राक्षसांना जिवंत आणि निरोगी बनवतात. शुक्राचार्यजी बळी राजासाठी यज्ञ करतात आणि आगीने त्यांना दिव्य रथ, बाण, अभेद्य चिलखत मिळते, यामुळे असुरांची शक्ती वाढते आणि असुर सैन्याने अमरावतीवर हल्ला करण्यास सुरवात केली.इंद्राला राजा बलिची इच्छा आहे की हे शंभर यज्ञ पूर्ण झाल्यावर राजा बाली स्वर्ग प्राप्त करू शकतील, त्यानंतर इंद्र भगवान विष्णूच्या आश्रयाला गेले. भगवान विष्णू त्यांना मदत करण्याचे वचन देतात आणि भगवान विष्णूने वाणीच्या रूपात आई अदितीच्या गर्भाशयातून जन्म घेण्याचे वचन दिले आहे. राक्षसी राजा बालीने देवतांचा पाडाव केल्यावर कश्यपजी म्हणतात की माता अदिती एक पुत्र म्हणून केली गेलेली वेतनश्रेणी करतात. त्यानंतर भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या दिवशी माता अदितीच्या जन्माच्या दिवशी, ती अवतार घेते आणि ब्रह्मचारी ब्राह्मणांचे रूप धारण करते.महर्षि कश्यप ऋषीसमवेत आपले उपनयन संस्कार करतात, वामन बटुक महर्षि पुलाह, यज्ञोपवीत, अगस्त्याला मृगाचर्म, मारीची पलाश दंड, अंगिरास कपडे आहेत, सूर्याला छत्र आहे, भृगु उभे आहेत, गुरु देव जनेऊ आणि कमंडलू, सारिती कोपिन रुद्राक्ष माला आणि कुबेर यांनी भीक मागण्याची पात्रं पुरवली. त्यानंतर, भगवान वमन वडिलांच्या आज्ञेने यज्ञात जातात. त्यावेळी राजा बळी नर्मदेच्या उत्तर किनाऱ्यावर शेवटचा यज्ञ करीत आहेत.वामन अवतार श्रीहरी, राजा बळीकडे भीक मागण्यासाठी दाखल झाले. ब्राह्मण झालेला श्रीविष्णु भिक्षामध्ये तीन पाय भूमी मागतो. शुक्राचार्यांनी राजा बळीचा नकार असूनही, दैत्यगुरू आपले वचन पाळणार्‍या श्रीविष्णुला तीन चरणांची जमीन देण्याचे वचन देतात. वामन स्वरूपात, भगवान एका चरणात स्वर्गीय वरच्या प्रदेशांचे आणि दुसर्‍या चरणात पृथ्वीचे मोजमाप करतात. आता तिसरे पाऊल ठेवण्यासाठी जागा नाही. बळीसमोर बलिदान झाले. अशा प्रकारे, राजा बाली आपला शब्द पाळत नाहीत तर ते चुकीचे ठरेल. म्हणूनच बाली भगवंतासमोर आपले डोके अर्पण करतात आणि म्हणतात की आपण माझ्या डोक्यावर तिसरे पाऊल ठेवले. वामन भगवंताद्वारे अगदी तेच करतो आणि यज्ञ जाळीमध्ये राहण्याचे आदेश देतो. त्याग करून भगवदा खुशीने अध्यक्षस्थानी असतात.भगवान श्रीविष्णु जेव्हा त्याग करतात तेव्हा तो आनंदित होतो, आणि राक्षस राजाला बलि मागण्यासाठी विचारतो. त्या बदल्यात, बालींनी श्रीविष्णूला दिलेल्या अभिवचनाचे पालन करून, रात्रंदिवस परमेश्वराच्या शब्दासमोर उभे राहण्याची मागणी केली आणि राजा बलीला पाताललोकमध्ये द्वारपाल म्हणून स्वीकारले.
'''वामन अवतार''' हा [[विष्णु|विष्णूच्या]] दशावतारांपैकी पाचवा अवतार मानला जातो.
 
पहा: [[त्रिविक्रम मंदिर, तेर]]

संपादने