"शंकरराव गंगाधर जोशी" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

छो
Bot: Reverted to revision 1375164 by श्रीनिवास हेमाडे on 2016-01-13T03:34:52Z
छो (Pywikibot 3.0-dev)
छो (Bot: Reverted to revision 1375164 by श्रीनिवास हेमाडे on 2016-01-13T03:34:52Z)
'''शंकरराव गंगाधर जोशी''' (जन्म :[[१७ मे]] [[१८८७]] [[संगमनेर]], [[अहमदनगर]], मृत्यू : [[०१ सप्टेंबर]] [[१९६९]] संगमनेर) हे संगमनेर येथील जुन्या पिढीतील बहुश्रुत सामाजिक आणि राजकीय कार्यकर्ते, शिक्षणतज्ज्ञ व द्रष्टे आणि निष्ठावंत देशभक्त होते. ते 'नाना' नावाने परिचित होते. केवळ त्यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे अहमदनगर जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागात उच्चशिक्षणाची मुहूर्तमेढ रोवली गेली. ते [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांचे]] भक्त आणि अनुयायी होते. <ref name="असे आहेत आमचे नाना !">"असे आहेत आमचे नाना !"- कु. विमल लेले, प्राध्यापिका - संस्कृत विभाग, संगमनेर महाविद्यालय, संगमनेर; संपादकीय, नियतकालिक, संगमनेर आर्ट्स ॲंडअँड कॉमर्स कॉलेज, संगमनेर, वर्ष ७ वे, १९६७—६८, प्रकाशक : म. वि. कौंडिन्य, प्राचार्य, संगमनेर साहित्य व वाणिज्य महाविद्यालय, संपादक मंडळ : प्राचार्य, म. वि. कौंडिन्य, प्रा. श. वि. पानसे, प्रा. प्र. ना. अवसरीकर, प्रा. कु. विमल लेले, प्रा. ग.म. कांबळे प्रा. सु. शं. कलवडे, मुद्रक : चंद्रकांत शंकर जोशी, शिवाजी प्रिंटर्स, २२१२, संगमनेर, पान १०-१२ व १११</ref> तत्कालिन प्रायमरी ट्रेनिंग कॉलेज आणि विद्यमान [[संगमनेर महाविद्यालय |संगमनेर महाविद्यालयाचे]] मूळ प्रवर्तक आणि संस्थापक होते.
 
शंकरराव जोशी यांना संगमनेर शहर तालुका आणि अहमदनगर जिल्ह्याच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय क्षेत्रात महत्त्वाचेमहत्वाचे स्थान आहे. [[शिक्षण प्रसारक संस्था, संगमनेर|शिक्षण प्रसारक संस्था]] स्थापन करण्याच्या घटना समितीचे ते पहिले सभासद, नंतर शिक्षण प्रसारक संस्थेचे पहिले सचिव आणि नंतरचे उपाध्यक्ष होते.<ref>संपादकीय, नियतकालिक, संगमनेर आर्ट्स ॲंडअँड कॉमर्स कॉलेज, संगमनेर, अंक १-२, वर्ष १९६२—६३, प्रकाशक : म. वि. कौंडिन्य, प्राचार्य, संगमनेर साहित्य व वाणिज्य महाविद्यालय, संपादक मंडळ : प्राचार्य, म. वि. कौंडिन्य, प्रा. श. वि. पानसे, प्रा. प्र. ना. अवसरीकर, प्रा. कु. विमल लेले, प्रा. ग.म. कांबळे प्रा. सु. शं. कलवडे, मुद्रक : चंद्रकांत शंकर जोशी, शिवाजी प्रिंटर्स, २२१२, संगमनेर पान ०३,- ०५ </ref>
 
स्वातंत्र्यपूर्वकाळात 'विद्यार्थी संसद' स्थापन करून त्याद्वारे विद्यार्थांना लोकशाहीचे भान देण्याचा आणि शिक्षकवर्गाचे प्रश्न मांडण्यासाठी आणि शिक्षकांमध्ये राष्ट्र्भान जागे करण्यासाठी 'शिक्षक संघटना' स्थापन करण्याचा देशातील पहिला मान शंकरराव जोशी यांच्याकडे जातो. प्रायमरी ट्रेनिंग कॉलेज आणि [[संगमनेर महाविद्यालय|संगमनेर महाविद्यालया]]च्या रूपाने अनेक शैक्षणिक, सामाजिक, राजकीय उपक्रमांना त्यांनी चालना दिली. लेखन, चिंतन आणि चळवळी यांनी त्यांचे जीवन भारलेले होते. ते राष्ट्रीय कॉंग्रेसचेकाँग्रेसचे सच्चे कार्यकर्ते, लोकमान्य टिळकांचे अनुयायी आणि प्रखर राष्ट्रभक्त होते.
 
न्यायमूर्ती [[महादेव गोविंद रानडे|महादेव गोविंद रानडे,]] [[लोकमान्य टिळक]], [[म. गांधी]], [[साने गुरुजी]], पैसा फंडचे अध्यक्ष [[अंताजी दामोदर काळे]] <ref name="असे आहेत आमचे नाना !"/> यांच्या सभा संगमनेर येथे व्हाव्यात, राष्ट्रभक्तीविषयी लोकजागृती व्हावी यासाठी त्यांनी अखंड प्रयत्न केले. स्वातंत्र्यपूर्व काळात पत्रके छापण्यातील आणि ते वाटण्यातील अडचणी ध्यानात येताच स्वतःचा छपखाना काढणारे ते अहमदनगर जिल्ह्यातील पहिले राष्ट्रभक्त होते.
मॅट्रिकनंतर त्यांनी प्रथम ब्रिटीश टपाल खात्यातील काम केले, त्यानंतर ते बॉम्बे गॅझेट प्रेसमध्ये कॉपीरीडर होते. तथापि ते इंग्रजांच्या वर्णभेदाच्या विदारक अनुभवामुळे ते संगमनेरात परतले आणि पेटीट विद्यालयात कला शिक्षक म्हणून रुजू झाले. तीस वर्षांच्या सेवेनंतर तेथून १९३८ साली निवृत्त झाले<ref name="असे आहेत आमचे नाना !"/>
 
संगमनेर येथे आणि अहमदनगर येथे त्यांनी तीन छापखाने सुरु केले. संगमनेर येथे शिवाजी प्रिंटींग प्रेस, अहमदनगर येथे नवभारत प्रिंटींग प्रेस (१९३६) आणि कल्पना ब्लॉक मेकर्स ॲंडअँड आर्ट प्रिंटर्स.
 
==सामाजिक कारकीर्द==
२७,९३७

संपादने