"जमशेदजी टाटा" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

२,१६२ बाइट्सची भर घातली ,  ३ वर्षांपूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
'''जमशेदजी नसरवानजी टाटा''' (३ मार्च, इ.स. १८३९ - १९ मे, इ.स. १९०४) [[पारशी]], भारतीय उद्योजक होते. टाटा समूह या भारतातल्या आघाडीच्या उद्योगसमूहाचे ते संस्थापक होते.
 
त्यांचा जन्म गुजरातमध्ये नवसारी येथे झाला. त्यांना दोराबजी आणि रतनजी अशी दोन अपत्ये होती. जमशेदपूर येथील पोलाद कारखाना, मुंबईचे ताजमहाल हॉटेल, [[बंगळूर|बंगळुरातील]] इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स अशा अनेक संस्थांची स्थापना ही त्यांची महत्त्वाची कार्ये होत. त्यांनी नंतर टाटा समूह उद्योगाची स्थापना केली. टाटाला "इंडियन उद्योगाचे जनक" म्हणून ओळखले जाते. आधुनिक भारताच्या मोठ्या संस्थापकांपैकी एक म्हणून त्यांना स्मरण करून घेतले पाहिजे जमशेदजी टाटा भारताच्या प्रथम महान उद्योगपतीमधून एक मानल्या जातात. आज त्यांच्या योगदाणामुळे भारतीय उद्योगास विदेशांत ओळख मिळाली. ज्यावेळी भारत आर्थिक संकटांशी झगडत होता त्या वेळी त्यांनी चपळतेने टाटा ग्रुप &आणि कंपनीची मुहूर्तमेढ रोवली , आणि त्यामध्ये यशस्वी झाले. त्यांचे नेहमी असे मत होते कि आम्ही सरळ कोणतेच मोठे काम नाही करू शकत , कोणतेही मोठे काम करण्यासाठी आधी छोटे-छोटे काम करण्याची आवश्यकता असते.
 
==सुरुवातीचे जीवन==
जमशेदजी टाटा १४ व्या वर्षी मुंबईत आपल्या वडिलांकडे आले. आणि एलफिन्स्टन महाविद्यालयातून मुंबई वरून आपले ग्रेजुएशन पूर्ण केले, जेथे ते आपल्या कॉलेजमध्ये एक हुशार विद्यार्थी म्हणून ओळखले जात होते आणि त्यांची बुद्धिमत्ता पाहून प्रिंसिपल ने डिग्री समाप्त होईपर्यंत जमशेदजीची पूर्ण फी परत करण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी बाल विवाहाची प्रथा खूप प्रचलित होती. त्याचा विचार ठेवूनच भविष्याचे महान उद्योगपति जमशेदजीनी १६ वर्षाच्या वयात १० वर्षाची हीराबाई दबू सोबत विवाह केला. १८५८ मध्ये त्यांनी महाविद्यालयातून पदवी प्राप्त केली आणि आपल्या वडिलांच्या व्यवसायामध्ये प्रवेश घेतला. १८५७ च्या भारतीय बंड ब्रिटिश शासनाने दडपून काढले होते. ब्रिटिश सरकार च्या विरुद्धचा विद्रोह त्यावेळी नवीनच होता. तर टाटानी अशा परिस्थितीतही आपल्या व्यापारास शिखरावर घेवून जाण्याचा निश्चय केला.
आपल्या वडिलांच्या व्यवसायाचा शाखा स्थापन करण्यासाठी टाटा यांनी इंग्लंड, अमेरिका, युरोप, चीन आणि जपानमध्ये परदेशात अनेकदा प्रवास केला.
 
==व्यवसाय==
 
१८६८ पर्यंत टाटा आपल्या वडिलांच्या कंपनीत काम करत होते. त्यांनी १९६८ मध्ये सह एका कंपनीची स्थापना केली. त्यांनी १८९६ मध्ये चिंचपोकळी येथे दिवाळखोर तेल गिरणी विकत घेतली आणि ते एका कापडांच्या मीलमध्ये रुपांतरित केले ज्याचे नाव त्याने अलेक्झांड्रा मिल असे ठेवले. त्याने दोन वर्षांनंतर नफा मिळवण्यासाठी ती मिल विकली. १८७४ मध्ये त्यांनी नागपूर येथे एक कापूस मिलची स्थापना केली, १ जानेवारी १८७७ रोजी क्वीन व्हिक्टोरिया यांना इंडियाचे एम्प्रेस ऑफ इंडिया घोषित केले तेव्हा त्यांनी एम्प्रेस मिलची स्थापना केली.
 
त्याच्या जीवनात चार ध्येय होते: एक लोह व पोलाद कंपनी, एक जागतिक दर्जाचे शिक्षण संस्था, एक अद्वितीय हॉटेल आणि एक हायड्रो-इलेक्ट्रिक वनस्पती. ३ डिसेंबर १९०३ रोजी मुंबईतील कुलाबा वॉटरफोर्ट येथील ताजमहल हॉटेलच्या उद्घाटन सोबत केवळ हॉटेलच वास्तव्य झाले. त्या वेळी भारतात वीज मिळवणारे एकमेव हॉटेल होते.
 
 
 
 
५५०

संपादने