"दिशा" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

१,००५ बाइट्स वगळले ,  ४ वर्षांपूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
खूणपताका: मोबाईल संपादन मोबाईल वेब संपादन
खूणपताका: मोबाईल संपादन मोबाईल वेब संपादन
 
==इतिहास==
दिश म्हणजे आकाशाचा एक भाग या अर्थी ऋग्वेदात (१.१२४.३) व अथर्ववेदात (३.३१.४) हा शब्द अनेकवार आला आहे. वैदिक साहित्यात पूर्व, पश्चिम, दक्षिण, उत्तर या चारच दिशांचा उल्लेख येतो. तैत्तिरीय संहिता ( ७.१.५.) शतपथ ब्राह्मण (६.२.२.३४), शांखायन श्रौतसूत्र (१६.२८.२) इ. काही ठिकाणी आठ व दहा दिशांचा उल्लेख आलेला आहे. शतपथ ब्राह्मणात दिशांना शिंक्याची उपमा दिली आहे.<ref>भारतीय संस्कृती कोश खंड चौथा </ref>
 
या चार दिशांखेरिज भारतीय पद्धतीनुसार [[अष्टदिशा|अष्टदिशांमध्ये]] खालील चार उपदिशांचा समावेश होतो:
* [[ईशान्य दिशा|ईशान्य]]
* [[नैऋत्य दिशा|नैऋत्य]]
* [[वायव्य दिशा|वायव्य]]
* [[आग्नेय दिशा|आग्नेय]]
 
भारतीय संस्कृतीतील [[दशदिशा]] या संकल्पनेत भूतलावरील अष्टदिशांबरोबरच भूतलावरील व भूतलाखालील त्रिमितीय अवकाशातल्या या दोन दिशांचाही समावेश होतो:
* [[ऊर्ध्व दिशा|ऊर्ध्व]]
* [[अधर दिशा|अधर]]
 
==संदर्भ==
३४,०५९

संपादने