"जैन धर्म" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

३५ बाइट्सची भर घातली ,  ३ वर्षांपूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
(2405:204:E585:A7AF:56B5:68DE:6B12:D0B8 (चर्चा)यांची आवृत्ती 1518690 परतवली.)
 
== जैन धर्माचे तत्त्वज्ञान==
* जीव -जैन धर्मानुसार जीव हा चैतन्यमय आहे. जीव अविनाशी आहे. जीव हा देव,मनुष्य, पक्षी,पशु इ. विविध रूपात जन्म घेतो.
* अजीव - अजीवाचे धर्म, अधर्म,आकाश,पुदगल, काल, हे पाच प्रकार आहेत.अजीव हे चैतन्यविरहित आहे.जीव व पाच प्रकारचे अजीव मिळून सहा द्रव्ये तयार होतात. जैनांच्या मते कोणत्याही द्रव्याची तीन अंगे असतात. जैन दर्शनाव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही दर्शनात धर्म व अधर्म हे अजीव पदार्थ मानलेले नाहीत.
* पाप-पुण्य- पुण्य म्हणजे,जीवाशी संबंध असलेला व जीवाला स्वर्ग, ऐश्वर्य,इ.चांगले फळ मिळवून देणारा कर्म -समुदाय. पाप म्हणजे पुण्याच्य विपरीत असा कर्मसमुदाय त्याची ८२ कारणे आहेत.त्यांनाच 'आश्रव' असे नाव आहे.
* ज्ञान-जैन तत्वानुसार ज्ञान दोन प्रकारचे असते. परोक्ष व अपरोक्ष. अपरोक्ष ज्ञान आत्मा कर्मबंधनातून मुक्त झाल्यावर प्राप्त होते.परोक्ष ज्ञान म्हणजे मन किंवा इंद्रियाद्वारा वस्तूंचे प्राप्त होणारे ज्ञान.
* स्यादवाद - एखाद्या वस्तुसंबंधी किंवा विषयासंबंधी विचार करतांना ७ वेगवेगळ्या प्रकारे तो विचार मांडता येतो.हा सिद्धांत सप्तभंगी सिद्धांत म्हणून ओळखला जातो.
आहिसा'अहिंसा यापरमो पर्मो धर्मधर्मः' हा मुखमुख्य नियम या धर्मथधर्मात मन्लमानला जात आहे सदच्हर .
* (अ) स्यादस्ति = शक्य आहे, की ते आहे,
* (ब)स्यान्नास्ति = शक्य आहे, की ते नाही,
* (ई) स्यान्नास्ति च अव्यक्तव्यं च = शक्य आहे, की ते नाही, आणि अवक्तव्य आहे,
* (उ) स्यादस्ति च नास्ति चाव्यक्तं च = शक्य आहे, की ते आहे, नाही, आणि अवक्तव्य आहे.
 
 
=== पंचमहाव्रते ===
* सत्यसत्यं - सत्य म्हणजे नेहमी खरे बोलावे.
 
* अहिंसा - अहिंसा म्हणजे कोणत्याही जीवाची मन, वचन अथवा कायेद्वारे हत्या करू नये.
* सत्य - सत्य म्हणजे नेहमी खरे बोलावे.
* अहिंसाअस्तेयं - अहिंसाअस्तेय म्हणजे कोणत्याही जीवाची मन, वचन, काया द्वारे हत्याचोरी करू नये.
* अस्तेय - अस्तेय म्हणजे चोरी करू नये.
* अपरिग्रह - अपरिग्रह म्हणजे द्रव्यसंग्रह करू नये, स्वार्थी वृत्तीचा त्याग करावा.
* ब्रह्मचर्य - मनामध्ये कामवासना बाळगू नये.
४१

संपादने