"इंग्लिश भाषा" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

५३१ बाइट्सची भर घातली ,  ६ वर्षांपूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
No edit summary
No edit summary
[[File:EN English Language Symbol ISO 639-1 IETF Language Tag Icon.svg|thumb|left|upright|EN ([[ISO 639]]-1)]]
 
'''इंग्लिश'''इंग्लंड अथवादेशात राहणार्‍या लोकांना इंग्रज म्हणतात, आणि त्यांच्या भाषेला इंग्रजी. संस्कृतमध्ये इंग्रजीला आंग्लभाषा म्हणत असल्याने मराठीसह अनेक भार्तीय भाषांमध्ये इंग्रजी भाषा ही आंग्लभाषा म्हणूनही ओळखली जाते. '''इंग्रजी''' भाषा (इंग्लिश) ही पश्चिम जर्मेनिक भाषाकुळातील एक भाषा आहे. इंग्लिशही भाषा [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यूझीलंड]] ह्या देशांमध्ये प्रमुख भाषा आहे. ( [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन संयुक्त संस्थानांमध्ये]] इंग्लिश प्रमुख भाषा असली करी तिला राज्यघटना अथवा इतर कोणत्याही कायद्याद्वारे अधिकृत भाषेचा दर्जा नाही. कॅनड्यामध्येकॅनडामध्ये इंग्लिश व फ्रेंच ह्या दोन अधिकृत भाषा आहेत.) कित्येक देशांची ''दुसरी भाषा'' व ''शासकीय भाषा'' आहे. जगभरात सर्वांत जास्त शिकवल्या जाणाऱ्याजाणार्‍या व समजल्या जाणाऱ्याजाणार्‍या भाषेतभाषांत इंग्लिश भाषेची गणना होते.
 
[[चित्र:Anglospeak(800px).png|thumb|right|300px|निळ्या रंगाने दर्शविलेल्या भागात इंग्लिश ही प्रमुख व शासकीय भाषा आहे व फिकट निळ्या रंगाने दर्शविलेल्या भागात इंग्लिश ही केवळ शासकीय भाषा आहे]]
३५ कोटी लोकांची इंग्लिशइंग्रजी ही मातॄभाषा आहे तर जवळजवळ १५ कोटी लोकांची ''दुसरी भाषा''. जगभरात सुमारे १०० कोटी लोक या भाषेत साक्षर आहेत. इंग्लिशइंग्रजी ही विज्ञान-तंत्रज्ञान, व्यापार, इंटरनेटसह अनेक विषयात अत्यंत समॄद्ध आहे.
 
इंग्लिश ही पश्चिम-जर्मेनिक भाषा आहे. एंग्लोअँग्लो-सॅक्सन कुळातील ''जुन्या इंग्लिश'' भाषेपासून इंग्लिश भाषेची उत्पत्ती झाली आहे. इंग्लिशची मुळे जर्मेनिक भाषांत आहे व व्याकरण जुन्या इंग्लिशचे आहे. ब्रिटिश साम्राज्यातून पसरलेल्या इंग्लिश भाषेला आंतरराष्ट्रीय महत्त्व [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] महासत्ता झाल्यामुळे आले. जागतीकरणामुळे इंग्लिशचे महत्त्व अनन्यसाधारण झाले आहे. संपर्क, रोजगार, शिक्षण इत्यादींकरता इंग्लिशचे किमान ज्ञान असणे गरजेचे आहे. भारत हा इंग्लिश ही दुसरी भाषा असणारा महत्त्वाचा देश आहे व भारतीय इंग्लिश ही इंग्लिशची एक बोलीभाषा म्हणून ओळखली जाते.
 
== स्वर ==
! colspan="5" style="text-align:left; background:#dedede"| [[:en:monophthong]]s
|-
| {{IPA|i/i:}} || [[:en:Close front unrounded vowel]] || ई || mach'''i'''ne||ae (æ), e, ee, ea, ei, ie, i, ey, oe (œ).
|-
| {{IPA|ɪ}} || [[:en:Near-close near-front unrounded vowel]] || इ|| b'''i'''t|| i, ie, y, ey, ui.
|-
| {{IPA|ɛ}} || [[:en:Open-mid front unrounded vowel]] || ऱ्हस्वर्‍हस्व ए|| r'''e'''d|| e, ea, a, ai, ay.
|-
| {{IPA|æ}} || [[:en:Near-open front unrounded vowel]] ||अॅ || c'''a'''t|| a
|-
| {{IPA|ɒ}} || [[:en:Open back rounded vowel]] || ऱ्हस्वर्‍हस्व ऑ|| h'''o'''t||o, ua, au, ou, ow
|-
| {{IPA|ɔ:}} || [[:en:Open-mid back rounded vowel]] || दीर्घ || c'''au''ght||a, or, ore, ough, oor, aw, al, oar, ough, o, ar
|-
| {{IPA|ɑ/a:}} || [[:en:Open back unrounded vowel]] || आ|| f'''a'''ther||a, au, ah, al.
| {{IPA|u/u:}} || [[:en:Close back rounded vowel]] || ऊ ||r'''u'''le||u, oo, o, ou, ui, ew, eau, oe, wo
|-
| {{IPA|ʌ/ɐ}} || [[:en:Open-mid back unrounded vowel]], [[:en:Near-open central vowel]] || ऱ्हस्वर्‍हस्व अ|| c'''u'''t|| u, o, ou, oo, oe
|-
| {{IPA|ɝ/ɜ:}} || [[:en:Open-mid central unrounded vowel]] || दीर्घ अ ||b'''ir'''d||er, ir, ur, or, ear, our
| {{IPA|ə}} || [[:en:Schwa]] || अ||'''a'''bove|| a, ar, e, er, o (unstressed)
|-
| {{IPA|ɨ}} || [[:en:Close central unrounded vowel]] || अतिऱ्हस्वअतिर्‍हस्व इ|| ros'''e'''z||es, i
|-
! colspan="5" style="text-align:left; background:#dedede"| [[:en:diphthongs]]
|-
| {{IPA|eɪ}} || [[:en:Close-mid front unrounded vowel]] <br /> [[:en:Close front unrounded vowel]] ||एSएऽ/*एइ||g'''a'''te||a, ay, ai, ey, ea
|-
| {{IPA|oʊ/əʊ}} || [[:en:Close-mid back rounded vowel]] <br /> [[:en:Near-close near-back rounded vowel]] ||ओ || h'''o'''me||o, ow, oa, ou
|
|
| style="text-align:center;" |{{IPA|t *त--ट d *द--ड}}
|
|
|
|-
|'''[[:en:flap consonant|flap उत्क्षिपितउत्क्षिप्‍त]]'''
|
|
|
| style="text-align:center;" |{{IPA|ɾ *र}}
|
|
|'''[[:en:fricative consonant|fricative संघर्षी]]'''
|
| style="text-align:center;"|{{IPA|f *फ़ v *वव्ह}}
| style="text-align:center;"|{{IPA|θ *थ ð *द}}
| style="text-align:center;"|{{IPA|s स z * ज़}}
| style="text-align:center;"|{{IPA|ʃ *श ʒ *श्झ}}
|
|
| style="text-align:center;"|{{IPA|h *ह}}
|-
|'''[[:en:affricate consonant|affricate स्पर्श-संघर्षी]]'''
|
|
| style="text-align:center;" |{{IPA|tʃ *च dʒ *ज}}
|
|
|
|
| style="text-align:center;" |{{IPA|ɹ *र}}
|
| style="text-align:center;"|{{IPA|j य}}
|
|
| style="text-align:center;" |{{IPA|l ल, ɫ *ल}}
|
|
|}
 
इथे * चा अर्थ तेहा उच्चार साधारणपणे मराठीइंग्रजी अथवा इतर भारतीय भाषातभाषेत वापरला जात नाही.
 
=== ध्वनि-अक्षर संबंध ===
५७,२९९

संपादने