मुख्य मेनू उघडा

माक्स प्लांक

भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेता शास्त्रज्ञ.
(मॅक्स प्लँक या पानावरून पुनर्निर्देशित)


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

माक्स कार्ल एर्न्स्ट लुडविग प्लांक, ( एप्रिल २३, १८५८ऑक्टोबर ४, १९४७) हे जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी पुंजभौतिकीचा शोध लावला ज्यातून शास्त्र आणि तत्त्वज्ञान यांमधील क्रांतीला सुरुवात झाली. त्यांना पुंजवादाच्या सिंद्धांताचे जनक समजले जाते व त्यासाठी त्यांना १९१८ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.[१]

माक्स प्लांक
Max planck.jpg
पूर्ण नावमाक्स कार्ल एर्न्स्ट लुडविग प्लांक
जन्म एप्रिल २३, १८५८
कील, जर्मनी
मृत्यू ऑक्टोबर ४, १९४७
ग्यॉटिंगन, जर्मनी
निवासस्थान जर्मनी Flag of Germany.svg
राष्ट्रीयत्व जर्मन Flag of Germany.svg
कार्यक्षेत्र भौतिकशास्त्रज्ञ
कार्यसंस्था कील विद्यापीठ,
हंबोल्ट-उनिफेर्सिटेट त्सु बेर्लिन,
गेऑर्ग-आउगुस्त-उनिफेर्सिटेट ग्यॉटिंगन
प्रशिक्षण लुडविग-माक्सिमिलियान्स-उनिफेर्सिटेट म्युन्शेन
डॉक्टरेटचे मार्गदर्शक फिलिप फॉन जॉली
डॉक्टरेटकरता विद्यार्थी गुस्ताफ लुडविग हेर्त्झ Nobel prize medal.svg
एरिख क्रेचमान
वाल्थर माइस्नर
वाल्टर शॉट्की
माक्स फॉन लाउअ Nobel prize medal.svg
माक्स अब्राहाम
मोरित्झ श्लिक
वाल्थर बोथऽ Nobel prize medal.svg
ख्याती प्लांकचा स्थिरांक, पुंजवादाचा (क्वांटम थिअरीचा) सिद्धांत
पुरस्कार Nobel prize medal.svg भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक (१९१८)
अपत्ये एर्विन प्लांक

जीवनसंपादन करा

प्लँक पारंपारिक, बौद्धिक कुटुंबातून होते.त्यांचे पितर-आजोबा आणि आजोबा दोघेही गॅटिंजेनमधील ब्रह्मज्ञान प्राध्यापक होते; त्यांचे वडील केईल आणि म्युनिच विद्यापीठात कायद्याचे प्राध्यापक होते. त्यांचा एक काका न्यायाधीशही होता.

प्लँकचा जन्म होलस्टेनच्या केईल येथे जोहान ज्युलियस विल्हेल्म प्लॅंक व त्याची दुसरी पत्नी एम्मा पॅटझिग यांच्यासमवेत झाला.कार्ल अर्न्स्ट लुडविग मार्क्स प्लँक या नावाने त्याचा बाप्तिस्मा झाला; त्याच्या दिलेल्या नावांपैकी मार्क्स (मार्कसचा एक अप्रचलित प्रकार किंवा कदाचित मॅक्ससाठी फक्त एक त्रुटी, जी प्रत्यक्षात मॅक्सिमिलियनसाठी लहान आहे) यांना "अपीलेशन नेम" म्हणून सूचित केले गेले.तथापि, वयाच्या दहाव्या वर्षी त्याने मॅक्स नावावर स्वाक्षरी केली आणि आयुष्यभर याचा उपयोग केला.

वडिलांच्या पहिल्या लग्नापासून त्याचे दोन भावंड असले तरी कुटुंबातील ते सहावे मूल होते.१८६७ मध्ये हे कुटुंब म्युनिकमध्ये गेले आणि प्लँकने मॅक्सिमिलियन्स व्यायामशाळेच्या शाळेत प्रवेश घेतला, जेथे तो एक तरूण गणितज्ञ हर्मन म्युलरच्या अधिपत्याखाली आला आणि त्याने त्याला खगोलशास्त्र आणि तंत्रशास्त्र तसेच गणित शिकवले. मल्लरकडूनच प्लँकने प्रथम ऊर्जा संवर्धनाचे तत्व शिकले.प्लँक यांचे पदवीचे शिक्षण 17 व्या वर्षी झाले.अशाप्रकारे प्लॅन्कचा प्रथमच भौतिकशास्त्राच्या क्षेत्राशी संपर्क साधला गेला.

प्लॅंकला संगीत ही भेट दिली गेली त्याने गाण्याचे धडे घेतले आणि पियानो, ऑर्गन आणि सेलो वाजविला ​​आणि गाणी आणि ओपेरा तयार केल्या. तथापि, संगीताऐवजी त्याने भौतिकशास्त्र अभ्यासण्याचे निवडले.

म्यूनिच भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक फिलिप वॉन जॉली यांनी प्लँकला भौतिकशास्त्रात जाण्याचा सल्ला दिला. तो म्हणाला, “या क्षेत्रात जवळजवळ प्रत्येक गोष्ट आधीपासूनच सापडली आहे आणि जे काही बाकी आहे ते काही जागा भरुन टाकायचे आहे.” प्लँकने उत्तर दिले की आपली इच्छा ही नवीन गोष्टी शोधण्याची नसून,केवळ त्या क्षेत्राची ज्ञात मूलतत्त्वे समजून घेण्याची आहे.आणि म्हणूनच त्याने १८७४ मध्ये म्युनिक विद्यापीठातून अभ्यास सुरू केला.जॉली यांच्या देखरेखीखाली प्लँकने त्याच्या वैज्ञानिक कारकिर्दीचे पहिले प्रयोग केले, त्यांनी तापलेल्या प्लॅटिनमद्वारे हायड्रोजनच्या प्रसाराचा अभ्यास केला,आणि सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रात पदार्पण केले.

संशोधनसंपादन करा

पुरस्कारसंपादन करा

बाह्यदुवेसंपादन करा

संदर्भसंपादन करा

  1. ^ The Nobel Prize in Physics 1918. Nobelprize.org. Retrieved on 2011-07-05.